“Tá Aontas ainmnithe do shé ghradam IFTA i mbliana, lena n-áirítear an Scannán is Fearr. Is éacht dochreidte é scannán Gaeilge a bheith ainmnithe taobh le scannáin Bhéarla.”

Is aisteoir í Eva-Jane Gaffney. Tá sí le feiceáil sa scannán Aontas in éineacht le Carrie Crowley agus Bríd Brennan.

Eva-Jane Gaffney. Grianghraf: Nathan Magee
Eva-Jane Gaffney. Grianghraf: Nathan Magee

Cad é an chéad phíosa ealaíne is mó a d’imir tionchar ort mar dhéagóir?

Is iad scannáin John Hughes a chuir fonn orm a bheith i m’aisteoir. Mar dhéagóir, bhí mé in ann féachaint ar The Breakfast Club agus Sixteen Candles arís agus arís eile.

Eva-Jane Gaffney (Sheila), Carrie Crowley (Mairéad) agus Bríd Brennan (Cáit) sa scannán Gaeilge Aontas
Eva-Jane Gaffney (Sheila), Carrie Crowley (Mairéad) agus Bríd Brennan (Cáit) sa scannán Gaeilge Aontas

Cén t-ealaíontóir atá beo is mó a bhfuil meas agat air?

Dá mbeadh an cheist seo curtha orm seachtain ó shin, déarfainn Catherine O’Hara. Bhí sí chomh cliste, greannmhar, ildánach. Is mór an trua é nach mbeidh sí thart a thuilleadh. Faoi láthair táim ag baint taitneamh as gach rud a dhéanann Walton Goggins.

Cad iad na straitéisí a úsáideann tú chun tréimhsí lagtrá cruthaitheachta a shárú?

Athraíonn sé go rialta. Uaireanta ba mhaith liom go leor drámaí a fheiceáil, dul chuig gigeanna, scripteanna a léamh, féachaint ar scannáin agus a bheith i measc daoine cruthaitheacha eile. Uaireanta eile ba mhaith liom laethanta fada a chaitheamh sa chistin leis an doras dúnta ar an domhan!

Cén tallann chruthaitheach ba bhreá leat a bheith agat/a fhiosrú?

Bhí meas agam i gcónaí ar an rince Gaelach.

Cén t-éacht gairmiúil is mó a bhfuil tú bródúil as?

Caithfidh mé dhá cheann a lua. In 2023 bhí ról Prisoner B agam in The Quare Fellow le Brendan Behan, faoi stiúir Tom Creed. Bhí deich seachtaine againn in Amharclann na Mainistreach. Ba mhór an t-áthas agus an phribhléid dom a bheith ar an stáitse íocónach sin le foireann aisteoirí iontacha. Bhí an fhoireann chruthaitheach go léir ina máistrí ar a gceird, ba mhór an pléisiúr é ó thús deireadh.

An dara tionscadal ná scannán Gaeilge dar teideal Aontas, scríofa ag Damian McCann agus Sarah Gordon, faoi stiúir Damian féin. Díríonn sé ar thriúr ban a shocraigh ar chomhar creidmheasa áitiúil a robáil. Ba bhrionglóid í a bheith ag obair taobh le Bríd Brennan agus Carrie Crowley gach lá! Rinneamar scannánú ar feadh ceithre lá déag i nGlinnte Aontroma sa ghaoth agus sa bháisteach. B’obair chrua í gach rud a chur i gcrích i mbeagán ama ach bhí gach duine chomh tiomanta don tionscadal. Ní raibh Gaeilge ag an gcriú uilig ach faoi dheireadh na scannánaíochta, bhí gach duine ag caitheamh cúpla focal thart timpeall. Tá Aontas ainmnithe do shé ghradam IFTA i mbliana, lena n-áirítear an Scannán is Fearr. Is éacht dochreidte é scannán Gaeilge a bheith ainmnithe taobh le scannáin Bhéarla.

Aontas
Aontas

Cad é an rud is deise a dúirt ealaíontóir eile leat riamh?

“Ba chóir dúinn oibriú le chéile arís.”

Caithfidh tú cónaí i mbuncar faoi thalamh, agus is féidir leat scannán amháin, sraith theilifíse amháin, agus leabhar amháin a thabhairt leat: cad iad?

Magnolia, Schitt’s Creek, agus Stoner le John Williams.

Conas a bhí do shaol cultúrtha mar pháiste?

Bhí ealaíontóirí sa teach an t-am ar fad. D’oibrigh m’athair sa tionscal ceoil agus is ceoltóir é féin, mar sin bhíodh ár dteach lán d’uirlisí ceoil agus de chuideachta iontach. Bhí seomra cleachtaidh againn sa ghairdín agus mar sin thagadh bannaí ceoil agus ceoltóirí anall chun cleachtadh a dhéanamh roimh ghigeanna. Ó aois óg, d’fheicinn go leor ceol beo agus bhuailinn le go leor carachtair spéisiúla. Thosaigh mé ag déanamh ceachtanna pianó nuair a bhí mé thart ar shé bliana d’aois agus lean mé leis ar feadh blianta fada. Thóg mé sos agus mé sna déaga ach tá áthas orm gur thosaigh mé arís.

An bhfuil saothar cruthaitheach amháin ar mhaith leat tabhairt faoi ach nach bhfuil tosaithe agat fós?

Ba bhreá liom dul i mbun aisteoireacht ghutha d’fhíschluichí.

Bhí seomra cleachtaidh againn sa ghairdín agus mar sin thagadh bannaí ceoil agus ceoltóirí anall chun cleachtadh a dhéanamh roimh ghigeanna.

Cad iad na rudaí is fearr ar éist tú leo, a léigh tú, nó a chonaic tú le déanaí?

Thosaigh mé These Sacred Vows, tús láidir, foireann den chéad scoth. Tá an clár teilifíse Fallout iontach. Bhain mé taitneamh as dhá scannán le déanaí, Palm Springs agus Bugonia. Maidir le drámaí, bainim taitneamh i gcónaí as cibé rud a bhíonn ar siúl in The Glass Mask Theatre agus in Bewley’s Cafe Theatre.

Cad iad na hionaid, na gailearaithe, nó pictiúrlanna is fearr leat?

Is áit speisialta é The Light House Cinema.

Cad é an mhíthuiscint is mó atá ag daoine faoi do shaol cruthaitheach?

Ceapann a lán daoine nach n-oibríonn aisteoirí ach mar aisteoirí ach i ndáiríre bíonn roinnt postanna ag formhór na ndaoine cruthaitheacha laistigh den tionscal. Scríobhaim, múinim, oibrím i réimse na réiteach - caitheann aisteoirí go leor hataí.

Cén cineál áite a spreagann thú?

Aon seomra cleachtaidh!

Foclóir:

scannán = film

aisteoir = actor

trua = pity

daoine cruthaitheacha = creative people

máistrí ar a gceird = masters of their trade

comhar creidmheasa = credit union

Una Mullally

Una Mullally

Una Mullally, a contributor to The Irish Times, writes a weekly opinion column