John Hume i nDoire i 1972. Grianghraf: Jimmy McCormack/The Irish Times
Tobar na Cuimhne

Is ea, níor chan an ceamara bréag.

’Ar éirigh leis an siúinéir sin an bord úd a dheisiú, ar bhain an fiaclóir an déad ceart amach, ar stiúraigh an tiománaí an bus go slán chun na sprice?’ Grianghraf: Getty
Gaineamh Súraic

Tá teist an-simplí agamsa ar cheardanna agus ar ghairmeacha.

Iar-uachtarán Mheiriceá, Bill Clinton. Grianghraf: Eric Luke/The Irish Times

Tá 6 billiún duine anois a bhfuil léamh agus scríobh acu

Jack Charlton. Grianghraf: PA Wire

GnáthShasanach de bhunadh an lucht oibre nach raibh boladh ar bith den ardnós ag baint leis

An teorainn ag Béal Cú i gCo Fhear Manach. Photographer: Mary Turner/Bloomberg

Ní fíor go bhfuil an aigne sin ag cách, ná go deimhin ag móramh féin

Baill den rialtas i dteannta an tUachtarán Mícheál D Ó hUigínn ag Áras an Uactraráin, áit ar bhronn  sé séalaí oifige orthu agus ar an Taoiseach nua Micheál Martin. Grianghraf: Maxwells.

De cheal gúgal a bheith ag obair faoi láthair is i dtaobh lem sheanchuimhne atáim

Tá iarrtha ar chách masc a chaitheamh mar chosaint in aghaidh an Chóivid-19. Grianghraf: Getty

Ach is deacra anois a áiteamh nach n-aithneoidh tú an duine laistiar den chaille

’Idéalaithe is ea na Glasraí.’ Grianghraf: Dara Mac Dónaill

Cuileog sa bhainne ramhar, nó damhán alla san anraith is ea aon pháirtí ina bhfuil idéalaithe a chreideann in rud éigin.

Dealbh Edward Colston. Grianghraf: Bristol City Council/PA Wire

Dá gcuirfeadh rith rúin aon rud i gcrích chuirfí cosc leis mar chleachtas

Dá mhéid is a thuigtear stair na n-aoiseanna i bhfad siar, is ea is fearr a thuigfear a bhfuil ar siúl anois. Grianghraf: Jose Luis Magana/Getty Images

Is fada siar a théann deasca gach aon bheart, nó beart ar bith

Páidí Ó Sé tar éis don Iarmhí an ceann is fearr a fháil ar fhoireann Bhaile Átha Cliath 0-14 in aghaidh 0-12 i 2004. Grianghraf: Eric Luke Staff/The Irish Times

Táthar á rá go bhfuil thiar ar dhaltaí ardteistiméireachta na bliana seo.

Ag stánadh amach ar an bhfásach, mar sin, cad tá le déanamh? Grianghraif: Dara Mac Dónaill/The Irish Times

Is ar éigean gur féidir dul ar aghaidh mar seo go deo

Little Richard ag seinnm ag an B.B. King Blues Club & Grill i  Nua Eabhrach i 2000. Grianghraf: Steve Berman/The New York Times

Scéal eile an dílseacht a thugann daoine d’amhránaithe nó do chineálacha éagsúla ceoil.

‘Nuair a scaip an víreas gránna scaip na scéalta gur i saotharlainn éigin de chuid Wuhan a thionscnaigh.’ Grianghraf:  Hector Retamal/Getty
Namhaid Nua

Le fada, b’é an tAontas Sóivéadach an namhaid gan cheist abhus

Póilíní Cúnta i mbun cuardaithe i mBaile Átha Cliath. Grianghraf: Walshe/Getty Images

Tar éis an tsaoil, bhí Cogadh na Saoirse ann.

“Déanadh taighde ar shláinte mheabhrach thall thoir le déanaí a bhfuil séala ollscoil Áth an Daimh leis, nó Oxford féin mar is fearr aithne air.”

Luadh Dickens, Shakespeare, Joyce agus George Eliot go háirithe, ach is de shuimiúlacht nár luadh Jane Austen in aon chor

‘Má tá sé i gceist againn an saol a shlogadh, tá chomh maith é a shlogadh go hiomlán’ Grianghraf: Getty

Más é do rogha phearsanta blogh de bhroc nó stiall de shionnach beidh siad ansin romhat

Grianghraf: Getty

‘Ba thrua nach raibh scairpeanna ar imeall na fuipe agam’

An tSiria: Seach-chogadh gránna gan chrích ar damnú ar chách é. Grianghraf:  Haj Kadour/Getty Images

Agus ní ghéillim nach bhfuil.

Eipidéim Eile

Ghluais an t-anbhá agus an líonrith tríd an bpobal mar atá inniu

’Na Margaí bochta, nach nglacfá trua dóibh?’ Grianghraif: Getty

Nach ait nár shamhlaigh aon duine againn cumannachas riamh le Fine Gael?

Grianghraf: Tom Honan/The Irish Times
Chugainn Arís

Is fíor nach é Amhrán na bFiann an ceol is binne sa chruinne

Samhlaigh fuilaistriú ón ochtapas ar feadh nóiméad

George Steiner. Grianghraif: Frank Miller/The Irish Times

Is dócha gur chóir ‘smaointeoir’ a thabhairt air, ach ní thugann sin aon nod dúinn maidir leis an scóipiúlacht mhachnaimh a chleac(...)

Ionad gan iomrá is ea a bheith id chúl báire, mura mbeadh cleas éigin sa bhreis agat ar nós a bheith in ann cúilíní a scóráil ó shaorchiceanna cúpla míle slí ar shiúl ar nós Stephen Cluxton.  Grianghraf: Dara Mac Dónaill/The Irish Times
An cúl báire go deo

Ionad gan iomrá is ea a bheith id chúl báire

’Fág an aimsir láithreach agus an aimsir fháistineach as an áireamh go fóillín, beidh sioscadh agus scagadh ar siúl ar feadh i bhfad maidir le toisc is le fáth an toraidh.’  Grianghraf: Alan Betson / The Irish Times
Tar éis an áir

Deir mo chuid spiairí liom - ar mh’anam is iad atá líonmhar agus i ngach aon áit - go raibh an bheart curtha i gcrích acu laistigh(...)

Saoirse McHugh (Comhaontas Glas) ag stocaireacht i mBéal Easa  an tseachtain seo caite. Grianghraf: Bryan O Brien/The Irish Times

Ní foláir nó bhí na trí seachtaine a d’imigh tharainn, agus a leithéid eile riamh, ar an tréimhse is measa i saol an pholaiteora.

Nuair a chantar ‘Giúdach salach!’ nó ‘Fainiceach Ioslamach’, nó ‘Tincéir mallaithe’, nó ‘Inimirceach bradach’, nó ‘Gormach gránna’, cuimhnítear ar na simnéithe agus ar an deatach san aer. Grianghraf: Pawel Sawicki/EPA
Uafás na nUafás

Tugadh amach an oíche chéanna í. Piléar ar chúl an chloiginn.

Percy French.

Ceist níos íogaire is ea ceist na haoire, ceist ‘an Éireannaigh stáitse’

’Ar mhí-ámharaí an tsaoil, bím deimhin ceart i bhfad níos minicí ná mar a bhíonn Paddy Power ag Baile na Lobhar agus na Leabhar.’ Grianghraf: Alan Betson/The Irish Times
Fulaingt Fhada

Níl le déanamh ach an cnaipe a bhrú agus tiocfaidh an freagra chugat amach as an meaisín réamhdhéanta.

Dúchrónaigh i mbun a gcuid oibre i gCo Tiobraid Árainn i 1921. Grianghraf: Hulton Archive/Getty Images
Éagóir Dhomhaite

Tá an moladh seo le moladh go moltach

Nach fearr cabaireacht ná cogaíocht? Cuireadh achainí timpeall ag deireadh na bliana seo caite inar shínigh míle duine litir a d’iarr ar an Taoiseach fóram náisiúnta a thionscaint d’fhonn ceist seo Éireann Aontaithe a phlé.
Tost á Scagadh

Nach fearr cabaireacht ná cogaíocht? Nach fearr soiléir na piléir?

An Teicheadh

Shamhlaigh Seosamh ina aigne go bhféadfadh sé obair a fháil mar shiúinéir go furasta

Go Leor

Bhí éadaí móra dearga air, ionas go bhfeicfí é, agus mála mór ar a dhroim ina raibh ollmhaitheasaí an tsaoil

Plovdiv na Bulgáire. Grianghraf: Getty
Gáire Bolg

Deir scoláirí móra go bhfuil baint ag na Fir Bolg leis na Belgae gurb astu a shíolraíonn an Bheilg

‘Dhéanfadh sé leas an airm againn féin an trealamh is déanaí agus is nuashnasta a fháil mar mhalairt ar na seanbhaingir ina ngluaiseann siad faoi láthair.’ Grianghraf: Alan Betson
Díospóireacht eile

Is den riachtanas dul isteach leis na buachaillí móra toisc gur gá dúinn sinn féin a chosaint

Uachtarán SAM Donald Trump  san Afganastáin an tseachtain seo caite. Grianghraf: Olivier Douliery/Getty Images

Bíonn uasal agus uasal thuas seal agus thuas seal

Nigel Farage agus an póstaer úd.  Grianghraf: Jack Taylor/Getty Images

Crobhinge: An triúr ban déag sin, an bhfuil taighde déanta agaibh ar a gcúlra?

Balla Bheirlín. Grianghraf: John MacDougall/Getty Images
Comóradh anoir

Tá an duine níos casta, níos ainrialta, níos do-inste ná córas ar bith

Cuan an Bhriotáis. Grianghraf: Getty
Cuan an Bhriotáis

Chuir sé iontas orthu, ní nach ionadh, nuair a chonaic siad na longa sa bhá

An Ginearál Francisco Franco (leis an hata) agus a bhean chéile (ar a chlé) Dona Carmen Polo. Grianghraf: Keystone/Getty Images
Tochailt na Staire

Bhí ina scáil dhorcha os cionn na Spáinne ar feadh nach mór dhá scór bliain

Emma DeSouza agus a fear céile Jake. Grianghraf: Niall Carson/PA Wire

Tá difríocht na cruinne idir a bheith id shaoránach agus id ghéillsineach

Peter Handke. Grianghraf:  EPA/Julien de Rosa
Duais chonspóideach

Ceist mhór is ea fiúntas dhuaiseanna litríochta sa chéad dul amach

Séanadh eile

Is fada naoimh imithe as faisean ó tháinig ceilúráin éagsúla ina n-áit

Go minic cheapfá gurb ionann stair na hÉireann agus stair rialtais Shasana in Éirinn

Grianghraf: Getty

Cé acu díobh siúd is dóigh libh ba chomharsa don duine a seoladh in bhur measc?

Tá deireadh leis an mbliain peile agus iomána. Grianghraph: Dara Mac Dónaill
An tIománaí sa Chlaí

Tá deireadh leis an mbliain peile agus iomána seachas go gcaithfear na comórtais chontae a chur i gcrích agus tosnú ar a bheith ré(...)

Robert Mugabe i  Harare na Siombáibe an tseachtain seo caite. Grianghraf: EPA/STR
Cogadh na Talún

Ba bheag tír láidir Eorpach nár ghoid talamh acmhainneach na hAfraice dóibh féin

Vársá na Polainne. Grianghraif: Kacper Pempel/Reuters
An scrios mór

Nach mairg don tír láidir ar imeall na tíre laige

Julian Castro. Grianghraf: Daniel Acker/Bloomberg
Castro, mo chara

Níl sé i gceist aige cianóg rua ná nicil bhán a fháil ó bhilliunaí ar bith

‘Tar éis an tsaoil, is é is brí le himpireacht ná go mbeadh an pobal cloíte ina sclábhaithe duit.’ Grianghraf: PA.
Comóradh Ceart

Ba chuige an stát dínit a thabhairt dúinn inár mbeatha shaolta agus inár mbeatha idéalaíoch

’Pé ní mar gheall ar leas nó ar aimhleas na teicneolaíochta ar an oideachas, níl dealramh ar bith le cosc a chur ar leabhair!’
Peann nó Paidí

Is léir go bhfuil géillte hólas bólas do dhraíocht na teicneolaíochta

Príomh Aire Shasana Boris Johnson. Grianghraf:  Grianghraf: Simon Dawson/Bloomberg

Is de réir a chéile a thosnaigh an monabhar

Tuairim bhreá oscailte liobrálach diaspórúil a bhí ann nuair a bhí an choinneal san fhuinneoig ag Mary Robinson

Coinbhleacht é seo idir saoránacht de cheart fola, de cheart talaimh, agus de charthanúlacht chroí

Cad a dhéanfá dá mbeadh na heitleáin lasnairde ag caitheamh buamaí anuas? Grianghraph: Eric Luke

Is é an modh coinníollach a chothaíonn an tsamhlaíocht, agus is í an tsamhlaíocht a chomáineann an machnamh

Mick Jagger agus na Rolling Stones i bPáirc an Chrócaigh anuraidh. Chasadar i mBaile Átha Cliath i 1965. Grianghraf:  Nick Bradshaw
Málaí

Ba mhór idir na haimsirí, is mór idir na faisin, agus is é an faisean a rialaíonn an saol

Óglaigh na hÉireann. Grianghraf: Aidan Crawley

Ar chúis aisteach éigin, ní mheasaim gur baol dúinn Mali

Brian Fenton (BÁC) agus Graham Reilly (an Mhí). Grianghraif: Ryan Byrne/Inpho
Moladh Baoth

Is í fírinne shearbh, oighear diachrach an scéil é, go bhfuil gach roinnt thíreolaíoch éagothrom agus leatromach

Boris Johnson. Grianghraf:   Ben Stansall/Getty
Sasamach

Toise nimhneach faoi leith den náisiúnachas is ea an ceann Sasanach

Grianghraf: An tSeirbhís Chabhlaigh/Preasoifig Óglaigh na hÉireann

‘Ní shílfeá go rachadh Éire agus Alba chun cogaidh mar gheall ar charraig aonair’

Grianghraf: Niall Carson/PA Wire

Caitear drochmheas ar arm na hÉireann mar is dóigh le daoine nár chóir go mbeadh arm na hÉireann ann in aon chor

B’í an tonn ghlas ab iontaí le daoine. Grianghraf: Nick Bradshaw for The Irish Times

Is é an t-idéalachas an t-inneall a ghluaiseann an saol

Ard-Eaglais Naomh Cainneach
Inár nAice

Beidh liobrálaigh dheasa ann a chuirfidh in aghaidh an chinnidh chiallmhair

‘N’fheadar fútsa, ach is aoibhinn liomsa aimsir toghcháin.’ Griangraf:  Eric Luke

Bhí toghchán ar siúl agus bhí na sráideanna breac le dathanna.

 Liam Mac Con Iomaire, comhaistritheoir le Tim Robinson le “Graveyard Clay” agus Alan Titley lena aistrichán féin “Dirty Dust”. Grianghraif: Seán Ó Mainnín

Liam Mac Con Iomaire: duine ba ea é a bhí ar fheabhas

Grianghraf: iStockphoto/Getty

In áit cosc a chur le féilte creidimh agus reiligiúin, cad ina thaobh nach nglacfaí leo go léir?

Grianghraf: Michel Euler/Reuters

Maítear gurb é laicité na Fraince an t-idéal

Grianghraf: iStockphoto

Bhí an Breitheamh ina shuí os a chomhair amach chomh dínitiúil is a d’fhéadfadh

Timmy Drooley nó Timmy Dooley? Grianghraf: Alan Betson/The Irish Times

Is mise Ir00789X, nó rud éigin mar é

Zaid Mustafa agus a mháthair Salwa Mustafa ag seirbhís cuimhneacháin i Christchurch na Nua-Shéalainne. Grianghraf: Kai Schwoerer/Getty

Bíonn an t-ádh le daoine áirithe is cuma cad é an cor crua sa tsaol a thagann ina dtreo

B’fhéidir go mbeadh ar na nuachtáin agus ar na meáin shóisialta gan aird ar bith a thabhairt ar Sparkle Markle ná ar Willie Nillie ná ar Annraoi a Nocht. Grianghraf: Mark Blinch/Reuters

Is deacair do dhuine ar bith glacadh lándáiríre le stát ar bith a bhfuil banríon nó rí á rialú

D’fhéadfadh scata bríonna a bheith le ‘Broidimeacht’ arb é an ceann is ansa liom ná go bhfuil siad á mbroideadh amach ag eite ghealtach an pháirtí Tóraí, ach gur cosúla gur ‘Bródimeacht’ is mó a thug ar Shasanaigh a nguth a chaitheamh ar son fágála sa chéad áit.   Grianghraf:  Georgia O’Callaghan/Getty

Ní hé is lú den uafás go bhfuil an focal ‘Breatimeacht’ ag dul timpeall im chloigeann

Teampall Mhichain Naofa i mBaile Átha Cliath. Grianghraf:  Gareth Chaney Collins

Cé gur beag duine a d’éileodh go dtabharfaí an gearradh brád le claíomh ná le tua ar ais arís, ní féidir a áiteamh nach raibh feid(...)

Bíonn clostrácht éigin againn ar al-Qaeda agus al-Aqsa agus Farc agus Boko Harúm, agus cá bhfios, an Janjaweed féin, ach ár gcluasa a bheith beagán ar oscailt. Grianghraf: Getty

Nárbh fhearr go mór prionsabal leathan a leagadh síos a bheadh réasúnta agus inchurtha i bhfeidhm?

Grianghraf: Dara Mac Dónaill

Tráth é seo go dtagann cathú ort nach bhfuil an cló Gaelach fós i réim

Más í an réaltfhisic do rogha beidh bóithre romhat ón gcruthú in aon lá amháin go dtí an Ollphléasc ar ais timpeall ar theoiric na foistine agus siar go dtí na turtair an tslí ar fad síos. Griangraif: Getty

Tá gach aon rud ar snámh ar thoimhde a gcaithfear glacadh leis nó diúltú dó

Grianghraf:  Bob Thomas/Getty Images

Ceann acu is ea hubris, agus an leaid eile Schadenfreude

D’imigh an pobal dúchais i léig ó timpeall an mhilliúin a bhí ann nuair a chéad leag an chéad chabhlach a gcrúba ar an trá san áit a bhfuil Botany Bay air anois go dtí 70,000 éigin i dtríochaidí na haoise seo caite.

Tháinig siad go léir le bagairt, bíobla, búz, bolgach, breab agus búistéireacht de réir is mar a d’oir

An Sri Harmandir Sahib (Teampall Órga), Amritsar. Grianghraf: Getty
Tadhg an aon taobh

Lean an cith piléar ar feadh deich éigin nóiméad agus níor staonadh go dtí go raibh na hurchair go léir caite

Ná baintear den riachtanas a bhí ann cogadh na saoirse a fhearadh

LinkedIn: ‘Ní foláir nó gur tháinig púca éigin i gcoim na hoíche agus cláraíodh ann mé’

Cérbh é an duine ó Dháil na Breataine in Westminster a bhí ag iarraidh eolais fúm?

Tiocfaidh cluichí gliaireacha ar ais mar spórt mórfhéachana.
Tuartha na bliana

Atfaidh agus séidfidh na margaí airgid ar maidin

Fir fichille as Leodhas. grianghraf: alamy
An cor crua

Ní le linn cogaidh amháin a fuair fir óga bás. Bhí contúirt sa tsíocháin fosta.

Cuimhne na gcat. grianghraf: nick bradshaw/the irish times
Cearta na nAinmhithe

An bhfuil an t-am ann deireadh a chur le meafair a bhaineann le hainmhithe?

grianghraf: debbi smirnoff/getty images
Na críocha déanacha

Má tá fonn ort an pláinéad a shlánú, ba cheart duit níos lú stuif a cheannach

Oidhreacht na hiomána. grianghraf: dara mac dónaill/the irish times
Athrú réime

Moltar an iomáint – agus cuirtear peileadóirí CLG i mbun sacair

Deiseanna teicneolaíochta. grianghraf: getty images/istock

In amanna, gan choinne, aithníonn an scrúdaitheoir é féin sa scrúdú

An Somme. grianghraf: aidan crawley/the irish times
Iarmhar an uafáis

Is cóir cuimhneamh ar na mairbh ach is ceart ceist a chur cén fáth ar maraíodh iad?

Niall Ferguson – staraí

Ní comóradh a thuilleann an Cogadh Mór ach caoineadh gan stad gan staonadh

grianghraf: alan betson/the irish times
As dáta

Smaoineamh as faisean? Ní bhíonn smaoineamh faoi réir ag faisean ná ag fine

Liadh Ní Riada. grianghraf: nick bradshaw/the irish times
Línte dearga

Ní féidir le hUachtarán na hÉireann poipín a chaitheamh – agus sin sin

An chulaith chéanna. grianghraf: getty images/istock
Na cultacha gorma

Cad chuige a gcaitheann ár gcuid polaiteoirí cultachta den dath céanna?

Sigmund Freud (1856 - 1939). grianghraf: bourgeron collection/rda/hulton archive/getty images
Leathar agus slat

Níl dearmad déanta ar an phianós corpartha a bhí ar siúl ar scoileanna

Ionad Rockefeller, Nua-Eabhrac. grianghraf: stan honda/afp/getty images
Na Maoinigh

Tá níos mó i gceist le hoideachas ná airgead agus ranganna

Joe Biden – polaiteoir. grianghraf: andrea melenez-pool/getty images
Cinnlínte na nuachta

Bíonn an fhírinne searbh; bíonn na cinnlínte seafóideach

Bratacha na Spáinne agus na Catalóine. grianghraf: angel garcia/bloomberg

Caithfidh muid bheith cruinn leis na téarmaí a úsáideann muid

Bratach Aontas na hEorpa
Reilig na bpáirtithe

Ní éiríonn le páirtithe nua mar ní chreideann muintir na hÉireann in aon rud

Vaimpirí! grianghraf: getty images/istock

Script nua scannáin do TG4 le vaimpirí turtair agus ábhar iontach eile

More articles