Dúchrónaigh i mbun a gcuid oibre i gCo Tiobraid Árainn i 1921. Grianghraf: Hulton Archive/Getty Images
Éagóir Dhomhaite

Tá an moladh seo le moladh go moltach

Nach fearr cabaireacht ná cogaíocht? Cuireadh achainí timpeall ag deireadh na bliana seo caite inar shínigh míle duine litir a d’iarr ar an Taoiseach fóram náisiúnta a thionscaint d’fhonn ceist seo Éireann Aontaithe a phlé.
Tost á Scagadh

Nach fearr cabaireacht ná cogaíocht? Nach fearr soiléir na piléir?

An Teicheadh

Shamhlaigh Seosamh ina aigne go bhféadfadh sé obair a fháil mar shiúinéir go furasta

Go Leor

Bhí éadaí móra dearga air, ionas go bhfeicfí é, agus mála mór ar a dhroim ina raibh ollmhaitheasaí an tsaoil

Plovdiv na Bulgáire. Grianghraf: Getty
Gáire Bolg

Deir scoláirí móra go bhfuil baint ag na Fir Bolg leis na Belgae gurb astu a shíolraíonn an Bheilg

‘Dhéanfadh sé leas an airm againn féin an trealamh is déanaí agus is nuashnasta a fháil mar mhalairt ar na seanbhaingir ina ngluaiseann siad faoi láthair.’ Grianghraf: Alan Betson
Díospóireacht eile

Is den riachtanas dul isteach leis na buachaillí móra toisc gur gá dúinn sinn féin a chosaint

Uachtarán SAM Donald Trump  san Afganastáin an tseachtain seo caite. Grianghraf: Olivier Douliery/Getty Images

Bíonn uasal agus uasal thuas seal agus thuas seal

Nigel Farage agus an póstaer úd.  Grianghraf: Jack Taylor/Getty Images

Crobhinge: An triúr ban déag sin, an bhfuil taighde déanta agaibh ar a gcúlra?

Balla Bheirlín. Grianghraf: John MacDougall/Getty Images
Comóradh anoir

Tá an duine níos casta, níos ainrialta, níos do-inste ná córas ar bith

Cuan an Bhriotáis. Grianghraf: Getty
Cuan an Bhriotáis

Chuir sé iontas orthu, ní nach ionadh, nuair a chonaic siad na longa sa bhá

An Ginearál Francisco Franco (leis an hata) agus a bhean chéile (ar a chlé) Dona Carmen Polo. Grianghraf: Keystone/Getty Images
Tochailt na Staire

Bhí ina scáil dhorcha os cionn na Spáinne ar feadh nach mór dhá scór bliain

Emma DeSouza agus a fear céile Jake. Grianghraf: Niall Carson/PA Wire

Tá difríocht na cruinne idir a bheith id shaoránach agus id ghéillsineach

Peter Handke. Grianghraf:  EPA/Julien de Rosa
Duais chonspóideach

Ceist mhór is ea fiúntas dhuaiseanna litríochta sa chéad dul amach

Séanadh eile

Is fada naoimh imithe as faisean ó tháinig ceilúráin éagsúla ina n-áit

Go minic cheapfá gurb ionann stair na hÉireann agus stair rialtais Shasana in Éirinn

Grianghraf: Getty

Cé acu díobh siúd is dóigh libh ba chomharsa don duine a seoladh in bhur measc?

Tá deireadh leis an mbliain peile agus iomána. Grianghraph: Dara Mac Dónaill
An tIománaí sa Chlaí

Tá deireadh leis an mbliain peile agus iomána seachas go gcaithfear na comórtais chontae a chur i gcrích agus tosnú ar a bheith ré(...)

Robert Mugabe i  Harare na Siombáibe an tseachtain seo caite. Grianghraf: EPA/STR
Cogadh na Talún

Ba bheag tír láidir Eorpach nár ghoid talamh acmhainneach na hAfraice dóibh féin

Vársá na Polainne. Grianghraif: Kacper Pempel/Reuters
An scrios mór

Nach mairg don tír láidir ar imeall na tíre laige

Julian Castro. Grianghraf: Daniel Acker/Bloomberg
Castro, mo chara

Níl sé i gceist aige cianóg rua ná nicil bhán a fháil ó bhilliunaí ar bith

‘Tar éis an tsaoil, is é is brí le himpireacht ná go mbeadh an pobal cloíte ina sclábhaithe duit.’ Grianghraf: PA.
Comóradh Ceart

Ba chuige an stát dínit a thabhairt dúinn inár mbeatha shaolta agus inár mbeatha idéalaíoch

’Pé ní mar gheall ar leas nó ar aimhleas na teicneolaíochta ar an oideachas, níl dealramh ar bith le cosc a chur ar leabhair!’
Peann nó Paidí

Is léir go bhfuil géillte hólas bólas do dhraíocht na teicneolaíochta

Príomh Aire Shasana Boris Johnson. Grianghraf:  Grianghraf: Simon Dawson/Bloomberg

Is de réir a chéile a thosnaigh an monabhar

Tuairim bhreá oscailte liobrálach diaspórúil a bhí ann nuair a bhí an choinneal san fhuinneoig ag Mary Robinson

Coinbhleacht é seo idir saoránacht de cheart fola, de cheart talaimh, agus de charthanúlacht chroí

Cad a dhéanfá dá mbeadh na heitleáin lasnairde ag caitheamh buamaí anuas? Grianghraph: Eric Luke

Is é an modh coinníollach a chothaíonn an tsamhlaíocht, agus is í an tsamhlaíocht a chomáineann an machnamh

Mick Jagger agus na Rolling Stones i bPáirc an Chrócaigh anuraidh. Chasadar i mBaile Átha Cliath i 1965. Grianghraf:  Nick Bradshaw
Málaí

Ba mhór idir na haimsirí, is mór idir na faisin, agus is é an faisean a rialaíonn an saol

Óglaigh na hÉireann. Grianghraf: Aidan Crawley

Ar chúis aisteach éigin, ní mheasaim gur baol dúinn Mali

Brian Fenton (BÁC) agus Graham Reilly (an Mhí). Grianghraif: Ryan Byrne/Inpho
Moladh Baoth

Is í fírinne shearbh, oighear diachrach an scéil é, go bhfuil gach roinnt thíreolaíoch éagothrom agus leatromach

Boris Johnson. Grianghraf:   Ben Stansall/Getty
Sasamach

Toise nimhneach faoi leith den náisiúnachas is ea an ceann Sasanach

Grianghraf: An tSeirbhís Chabhlaigh/Preasoifig Óglaigh na hÉireann

‘Ní shílfeá go rachadh Éire agus Alba chun cogaidh mar gheall ar charraig aonair’

Grianghraf: Niall Carson/PA Wire

Caitear drochmheas ar arm na hÉireann mar is dóigh le daoine nár chóir go mbeadh arm na hÉireann ann in aon chor

B’í an tonn ghlas ab iontaí le daoine. Grianghraf: Nick Bradshaw for The Irish Times

Is é an t-idéalachas an t-inneall a ghluaiseann an saol

Ard-Eaglais Naomh Cainneach
Inár nAice

Beidh liobrálaigh dheasa ann a chuirfidh in aghaidh an chinnidh chiallmhair

‘N’fheadar fútsa, ach is aoibhinn liomsa aimsir toghcháin.’ Griangraf:  Eric Luke

Bhí toghchán ar siúl agus bhí na sráideanna breac le dathanna.

 Liam Mac Con Iomaire, comhaistritheoir le Tim Robinson le “Graveyard Clay” agus Alan Titley lena aistrichán féin “Dirty Dust”. Grianghraif: Seán Ó Mainnín

Liam Mac Con Iomaire: duine ba ea é a bhí ar fheabhas

Grianghraf: iStockphoto/Getty

In áit cosc a chur le féilte creidimh agus reiligiúin, cad ina thaobh nach nglacfaí leo go léir?

Grianghraf: Michel Euler/Reuters

Maítear gurb é laicité na Fraince an t-idéal

Grianghraf: iStockphoto

Bhí an Breitheamh ina shuí os a chomhair amach chomh dínitiúil is a d’fhéadfadh

Timmy Drooley nó Timmy Dooley? Grianghraf: Alan Betson/The Irish Times

Is mise Ir00789X, nó rud éigin mar é

Zaid Mustafa agus a mháthair Salwa Mustafa ag seirbhís cuimhneacháin i Christchurch na Nua-Shéalainne. Grianghraf: Kai Schwoerer/Getty

Bíonn an t-ádh le daoine áirithe is cuma cad é an cor crua sa tsaol a thagann ina dtreo

B’fhéidir go mbeadh ar na nuachtáin agus ar na meáin shóisialta gan aird ar bith a thabhairt ar Sparkle Markle ná ar Willie Nillie ná ar Annraoi a Nocht. Grianghraf: Mark Blinch/Reuters

Is deacair do dhuine ar bith glacadh lándáiríre le stát ar bith a bhfuil banríon nó rí á rialú

D’fhéadfadh scata bríonna a bheith le ‘Broidimeacht’ arb é an ceann is ansa liom ná go bhfuil siad á mbroideadh amach ag eite ghealtach an pháirtí Tóraí, ach gur cosúla gur ‘Bródimeacht’ is mó a thug ar Shasanaigh a nguth a chaitheamh ar son fágála sa chéad áit.   Grianghraf:  Georgia O’Callaghan/Getty

Ní hé is lú den uafás go bhfuil an focal ‘Breatimeacht’ ag dul timpeall im chloigeann

Teampall Mhichain Naofa i mBaile Átha Cliath. Grianghraf:  Gareth Chaney Collins

Cé gur beag duine a d’éileodh go dtabharfaí an gearradh brád le claíomh ná le tua ar ais arís, ní féidir a áiteamh nach raibh feid(...)

Bíonn clostrácht éigin againn ar al-Qaeda agus al-Aqsa agus Farc agus Boko Harúm, agus cá bhfios, an Janjaweed féin, ach ár gcluasa a bheith beagán ar oscailt. Grianghraf: Getty

Nárbh fhearr go mór prionsabal leathan a leagadh síos a bheadh réasúnta agus inchurtha i bhfeidhm?

Grianghraf: Dara Mac Dónaill

Tráth é seo go dtagann cathú ort nach bhfuil an cló Gaelach fós i réim

Más í an réaltfhisic do rogha beidh bóithre romhat ón gcruthú in aon lá amháin go dtí an Ollphléasc ar ais timpeall ar theoiric na foistine agus siar go dtí na turtair an tslí ar fad síos. Griangraif: Getty

Tá gach aon rud ar snámh ar thoimhde a gcaithfear glacadh leis nó diúltú dó

Grianghraf:  Bob Thomas/Getty Images

Ceann acu is ea hubris, agus an leaid eile Schadenfreude

D’imigh an pobal dúchais i léig ó timpeall an mhilliúin a bhí ann nuair a chéad leag an chéad chabhlach a gcrúba ar an trá san áit a bhfuil Botany Bay air anois go dtí 70,000 éigin i dtríochaidí na haoise seo caite.

Tháinig siad go léir le bagairt, bíobla, búz, bolgach, breab agus búistéireacht de réir is mar a d’oir

An Sri Harmandir Sahib (Teampall Órga), Amritsar. Grianghraf: Getty
Tadhg an aon taobh

Lean an cith piléar ar feadh deich éigin nóiméad agus níor staonadh go dtí go raibh na hurchair go léir caite

Ná baintear den riachtanas a bhí ann cogadh na saoirse a fhearadh

LinkedIn: ‘Ní foláir nó gur tháinig púca éigin i gcoim na hoíche agus cláraíodh ann mé’

Cérbh é an duine ó Dháil na Breataine in Westminster a bhí ag iarraidh eolais fúm?

Tiocfaidh cluichí gliaireacha ar ais mar spórt mórfhéachana.
Tuartha na bliana

Atfaidh agus séidfidh na margaí airgid ar maidin

Fir fichille as Leodhas. grianghraf: alamy
An cor crua

Ní le linn cogaidh amháin a fuair fir óga bás. Bhí contúirt sa tsíocháin fosta.

Cuimhne na gcat. grianghraf: nick bradshaw/the irish times
Cearta na nAinmhithe

An bhfuil an t-am ann deireadh a chur le meafair a bhaineann le hainmhithe?

grianghraf: debbi smirnoff/getty images
Na críocha déanacha

Má tá fonn ort an pláinéad a shlánú, ba cheart duit níos lú stuif a cheannach

Oidhreacht na hiomána. grianghraf: dara mac dónaill/the irish times
Athrú réime

Moltar an iomáint – agus cuirtear peileadóirí CLG i mbun sacair

Deiseanna teicneolaíochta. grianghraf: getty images/istock

In amanna, gan choinne, aithníonn an scrúdaitheoir é féin sa scrúdú

An Somme. grianghraf: aidan crawley/the irish times
Iarmhar an uafáis

Is cóir cuimhneamh ar na mairbh ach is ceart ceist a chur cén fáth ar maraíodh iad?

Niall Ferguson – staraí

Ní comóradh a thuilleann an Cogadh Mór ach caoineadh gan stad gan staonadh

grianghraf: alan betson/the irish times
As dáta

Smaoineamh as faisean? Ní bhíonn smaoineamh faoi réir ag faisean ná ag fine

Liadh Ní Riada. grianghraf: nick bradshaw/the irish times
Línte dearga

Ní féidir le hUachtarán na hÉireann poipín a chaitheamh – agus sin sin

An chulaith chéanna. grianghraf: getty images/istock
Na cultacha gorma

Cad chuige a gcaitheann ár gcuid polaiteoirí cultachta den dath céanna?

Sigmund Freud (1856 - 1939). grianghraf: bourgeron collection/rda/hulton archive/getty images
Leathar agus slat

Níl dearmad déanta ar an phianós corpartha a bhí ar siúl ar scoileanna

Ionad Rockefeller, Nua-Eabhrac. grianghraf: stan honda/afp/getty images
Na Maoinigh

Tá níos mó i gceist le hoideachas ná airgead agus ranganna

Joe Biden – polaiteoir. grianghraf: andrea melenez-pool/getty images
Cinnlínte na nuachta

Bíonn an fhírinne searbh; bíonn na cinnlínte seafóideach

Bratacha na Spáinne agus na Catalóine. grianghraf: angel garcia/bloomberg

Caithfidh muid bheith cruinn leis na téarmaí a úsáideann muid

Bratach Aontas na hEorpa
Reilig na bpáirtithe

Ní éiríonn le páirtithe nua mar ní chreideann muintir na hÉireann in aon rud

Vaimpirí! grianghraf: getty images/istock

Script nua scannáin do TG4 le vaimpirí turtair agus ábhar iontach eile

grianghraf: pascal le segretain/getty images)
Na Búrcaigh

B’fhearr glacadh leis an bhúrca mar atá. Nach raibh ár ndóthain de bhacanna againn?

An Pápa Proinsias. grianghraf: reuters/giampiero sposito.

An dúshlán is mó a bheidh roimh an Phápa ná an Chríostaíocht a chur chun cinn

Éamonn Fitzmaurice. grianghraf: inpho/james crombie
Gráin agus grá

Is mór an náire an cáineadh nimhneach a dhéantar ar bhainisteoirí sa CLG

An Ghraonlainn. grianghraf: uriel sinai/getty images
Tonn teasa

Táimid damanta, a dheirfiúracha – ag brath ar an taighde a léann tú

Oileáin. grianghraf: valerie o’sullivan/fáilte ireland

Tá a scéal féin ag gach aon oileán agus ní i gcónaí gur scéal simplí saonta é

grianghraf: bryan o’brien/the irish times:

Is mó ár n-aird ar ghluaiseachtaí faiseanta ná intinn neamhspleách

grianghraf: alan betson/the irish times

Tá feidhm leis an ‘chúpla focal’ thar lear – ach seachain an drochaistriúchán!

Uachtarán na hÉireann – Michael D Higgins. grianghraf: cyril byrne/the irish times

Níl ach an t-aon Bhunreacht údarásach againn – an Bunreacht i nGaeilge

Geraldine McCaughrean – scríbhneoir

Níl sa chinsireacht ach deis le daoine nach réitíonn leat a chur ina dtost

grianghraf: getty images/istock

Fáiltítear roimh an scaradh! Imítear! Amach an doras! Bailítear leat!

Corn an Domhain sa Rúis. grianghraf: shaun botterill/getty images

Spreagann an sacar cuimhní cinn – agus bíodh trua agat don té nach bhfuil dúil ann.

grianghraf: reuters/francois lenoir

An pobal fial fáilteach muid i ndáiríre? An bhfuil fonn orainn cuidiú le daoine eile?

grianghraf: paddy whelan/the irish times

Cén duine – ach eacnamaí – a bheadh buartha faoi thithe bheith níos saoire?

Liam Ó Muirthile. grianghraf: dara mac dónaill/the irish times

Tá duine de na scríbhneoirí is fearr dá bhfuil againn ar shlí na fírinne

grianghraf: frank miller/the irish times

Tá teach agus tír agat – ach is fada ó bhí a leithéid ag Pailistínigh na cruinne

‘Abair nach bhfuil ach aon iasc amháin san fharraige...’ grianghraf: getty images

Ní thuigeann muid i ndáiríre gur míorúilt atá san uile dhuine againn

Bealtaine ’68. grianghraf: ap

Tá Bealtaine 1968 ag imirt tionchair ar chúrsaí polaitíochta an lae inniu go fóill

An tiomáint thar lear. grianghraf: reuters/george esiri

An té a bhíonn ag tiomáint, is é a chuireann eolas ar chultúr dúchasach

Edna O’Brien – scríbhneoir. grianghraf: alan betson/the irish times

Tuilleann scríbhneoirí agus ealaíontóirí gradam ach ní hionann gach aon onóir

Balla síochána i mBéal Feirste. grianghraf: david sleator/the irish times

Tá dochar mór déanta ag an chríochdheighilt dár meon; tír stairiúil is ea Éire. Chan oileán.

Nuala Ní Dhomhnaill – file

Is ionann Irish Literature anois agus litríocht an Bhéarla. Ní fíor!

 John Redmond (1856 - 1918, ar clé) le John Dillon (1851 - 1927), circa 1910. grianghraf: hulton archive/getty images

Ní raibh polaitíocht ná dearcadh Sheáin Mhic Réamoinn saor ó locht ná baol air

griangharf: reuters

Níor chóir go mbeadh aon bhaint againn le fórsaí míleata na mór-roinne

 grianghraf: dara mac dónaill/the irish times

Tháinig an Chríostaíocht gan choinne agus tá ag imeacht go gasta

Stephen Pinker – scríbhneoir. grianghraf: matt kavanagh/the irish times

Tá dhá leabhar nua i gcló a thugann ábhar machnaimh dúinn uilig go léir

Cill Mhantáin faoi shneachta. grianghraf: frank miller/the irish times

Is iomaí sin cineál sneachta atá ann ach aird a thabhairt ar na flacanna a thiteann

grianghraf: getty images/istock
Peann agus luaidhe

Is fearr scríobh ar an leathanach ná scríobadh ar an mhéarchlár

Jacob Zuma: grianghraf: reuters/siphiwe sibeko

Is minic cúrsaí polaitíochta agus airgid in achrann lena chéile

grianghraf: dara mac dónaill/the irish times
In India na n-iontas

Bíonn siúlach scéalach – agus fiosrach, smaointeach, machnamhach

Uachtarán na Stát Aontaithe,  Donald Trump. grianghraf: reuters/johnathan ernst
Féic niús

Tá oideachas ort, nach bhfuil? D’aithneofá scéal bréige dá gcloisfeá é?

More articles