Ba léiriú follasach é go bhfuil saol eile ag dul ar aghaidh lasmuigh den chóivid féin. Grianghraf:  Saul Loeb/Getty Images
Aon scéal eile?

Nuacht na maidne, nuacht lár an lae, nuacht an tráthnóna, tá gabháltas nach mór iomlán déanta ag an bpaindéim air.

’An bhliain seo amach romhainn a bhfuilimid ina tús, is í an bhliain is tábhachtaí í maidir le cogadh na saoirse de, nó le cruinneas, an cheannairc mhídhleathach i gcoinne an rialtais bhunaithe de réir dlí agus gach aontú idirnáisiúnta de.’  Grianghraf: by Sean Sexton/Getty Images
Beartas Cliste

Tá a scéal féin ag gach duine agus gach ceann chomh bailí le ceann ar bith eile.

Thuirling an carbad aeir. Grianghraf: Getty

Is é nach raibh coinne ar bith aige leis, na Gardaí aeráide.

Tá teanntás an-mhór ar na cluichí gliaireacha i bPáirc an Chrócaigh agus in Staid an tSolais agus sna Cluichí Oilimpeacha. Grianghraf: Getty
Insint Eile

Cé gur athraigh go leor leis na mílte bliain, cuirtear coirpigh fós chun báis ar chrois

Bhagraítí cnap guail anseo, ach ar éigean go n-aithneodh páistí anois cad a bheadh ansin dá bhfaigheadh siad é. Grianghraf: Getty
An Fear Dearg

Is suaithinseach a nuálaí is atá cuid de na traidisiúin seo

B’ iontach agus b’íoróineach é bua sciliúil pheileadóirí Thiobraid Árann i gcraobh chaide na Mumhan. Grianghraf: INPHO/James Crombie

Is mó sin luíochán i rith chogadh na saoirse ina raibh arm na hÉireann buacach

Tá seans maith ann go mbeadh Alba níos fearr as ar fhágaint na Banríochta dóibh. Tá seans eile nach mbeadh... Grianghraif: Andy Buchanan/Getty Images

Is í fírinne shearbh gharbh dhearbh an scéil é gur beag an bhaint atá ag an eacnamaíocht le saoirse tíre nó fearainn nó dúiche.

Ba phort dá shamhail a bheadh á sheinneamh acu sa chás is go raibh slua i bPáirc Uí Chaoimh seachtain ón lá inné.   Grianghraf: Laszlo Geczo/Inpho
Tost an tSlua

Beidh bronntanais Nollag ag dhá chontae nach raibh riamh cheana acu

Is róléir nach eol dúinn cad a bhí ann roimh an ollphléascadh mór a chuir tús leis an gcéapar seo ar fad de réir insinte amháin fadó fadó ar ais siar siar. Grianghraf: Getty.
Gan Eolas

Ní heol dúinn conas a tharla ann don bheatha in ionad na neamhbheatha

B’fhéidir nach nglacfaidh an Trumpa leis an toradh mar atá tuartha aige. Grianghraf:   Octavio Jones/Getty
Oíche go maidin

I gcás na Stát Aontaithe gluaiseann an toradh siar ar nós dul faoi na gréine.

’Bhí blianta ann nuair a bhí na crainn Nollag bréige á réiteach i mí Lúnasa’ Gianghraf: Nick Bradshaw/Irish Times
Rud maith amháin

De dheasca - nó de bharr- na dianghlasála eile seo déanfar cúpla seachtain, seachas cúpla mí den Nollaig arís

Christy Ring: Tá rud éigin neamhbhásmhar mar gheall ar a chuid gaiscí.
Ringey

Is í an íoróin mhór ná gur fear ciúin mánla ciúinbhriathrach ba ea é ina phearsa lasmuigh den ghort.

’Is fíor go bhfuil daoine sna tíortha rófhorbartha nach cás leo ligean le páistí bás a fháil gan dínit le hocras agus le cuileoga ar a mbeola de dheasca a gcuid polasaithe leithleasacha féin.’
Bás in Éirinn

Saghas ceapaire is ea an bheatha

Go fiú mura raibh acu i gceist ach bruscar sráide, b’ait liom é mar thoradh taighde.

Ceannaire Fhianna Fáil, Micheál Martin, ag caint ag comóradh Wolfe Tone i Reilg Bhaile Uí Bhuadáin anuraidh. Grianghraf: Alan Betson/The Irish Times
Crotal Folamh

Ní drochsmaoineamh é do pháirtí polaitiúil seasamh ar son rud éigin.

Scrúdú acadúil atá ann a dhéanann tástáil ar chumas an dalta ag deireadh phróiseas foghlama léinn ón mbunscoil tríd an meánscoil ar réimse ábhar réasúnta cúng de réir modhanna atá oscailte, cothrom, tomhaiste agus oibiachtúil chomh fada is a thig. Sin an méid.
Anó an algartaim

Focal níos oiriúnaí is ea go díreach ‘treoir’.

’Ní bheidh d’iarmhairt air sa deireadh ach go mbeidh Breatain nua againn darb ainm Sasana’ Grianghraf: Getty
Blúirí Páipéir

Ba dhóigh leat nár cheart gurb é a dhála seo é maidir le Sasana, leis an Aontas Eorpach agus linne.

’Bhí d’ádh nó de mhí-ádh orm gur thug iníon liom fearas chun mo chuid DNA a thaighdeadh mar bhronntanas dom anuraidh’.  Mír as DNA Caillte: Tile Films/TG4

Is maith nár ghabh an scrúdú chomh domhain sin isteach.

 Joe Biden i mbun feachtasaíochta. Grianghraf: Ronda Churchill/Getty
An S-fhocal

Inár measc bhí aon duine amháin a bhí baistithe in umar an tsóisialachais.

’Níor réitigh sé liom go speisialta nuair a dhein billúnaigh Bayern Munich scrios ar bhilliúnaigh Barcelona’ Grianghraf: Manu Fernandez/Getty

B’iad Tiobraid Árann curaidh na hÉireann san iomáint ag an am

Is amhlaidh gur theich an Rí Juan Carlos Alfonso Victor Maria de Borbón y Borbón ón Spáinn an tseachtain seo caite. Grianghraf: Dominique Faget/Getty
An Rí Thar Sáile

Thugas dom aire nár bhronnamar féin aon ghradam air

John Hume i nDoire i 1972. Grianghraf: Jimmy McCormack/The Irish Times
Tobar na Cuimhne

Is ea, níor chan an ceamara bréag.

’Ar éirigh leis an siúinéir sin an bord úd a dheisiú, ar bhain an fiaclóir an déad ceart amach, ar stiúraigh an tiománaí an bus go slán chun na sprice?’ Grianghraf: Getty
Gaineamh Súraic

Tá teist an-simplí agamsa ar cheardanna agus ar ghairmeacha.

Iar-uachtarán Mheiriceá, Bill Clinton. Grianghraf: Eric Luke/The Irish Times

Tá 6 billiún duine anois a bhfuil léamh agus scríobh acu

Jack Charlton. Grianghraf: PA Wire

GnáthShasanach de bhunadh an lucht oibre nach raibh boladh ar bith den ardnós ag baint leis

An teorainn ag Béal Cú i gCo Fhear Manach. Photographer: Mary Turner/Bloomberg

Ní fíor go bhfuil an aigne sin ag cách, ná go deimhin ag móramh féin

Baill den rialtas i dteannta an tUachtarán Mícheál D Ó hUigínn ag Áras an Uactraráin, áit ar bhronn  sé séalaí oifige orthu agus ar an Taoiseach nua Micheál Martin. Grianghraf: Maxwells.

De cheal gúgal a bheith ag obair faoi láthair is i dtaobh lem sheanchuimhne atáim

Tá iarrtha ar chách masc a chaitheamh mar chosaint in aghaidh an Chóivid-19. Grianghraf: Getty

Ach is deacra anois a áiteamh nach n-aithneoidh tú an duine laistiar den chaille

’Idéalaithe is ea na Glasraí.’ Grianghraf: Dara Mac Dónaill

Cuileog sa bhainne ramhar, nó damhán alla san anraith is ea aon pháirtí ina bhfuil idéalaithe a chreideann in rud éigin.

Dealbh Edward Colston. Grianghraf: Bristol City Council/PA Wire

Dá gcuirfeadh rith rúin aon rud i gcrích chuirfí cosc leis mar chleachtas

Dá mhéid is a thuigtear stair na n-aoiseanna i bhfad siar, is ea is fearr a thuigfear a bhfuil ar siúl anois. Grianghraf: Jose Luis Magana/Getty Images

Is fada siar a théann deasca gach aon bheart, nó beart ar bith

Páidí Ó Sé tar éis don Iarmhí an ceann is fearr a fháil ar fhoireann Bhaile Átha Cliath 0-14 in aghaidh 0-12 i 2004. Grianghraf: Eric Luke Staff/The Irish Times

Táthar á rá go bhfuil thiar ar dhaltaí ardteistiméireachta na bliana seo.

Ag stánadh amach ar an bhfásach, mar sin, cad tá le déanamh? Grianghraif: Dara Mac Dónaill/The Irish Times

Is ar éigean gur féidir dul ar aghaidh mar seo go deo

Little Richard ag seinnm ag an B.B. King Blues Club & Grill i  Nua Eabhrach i 2000. Grianghraf: Steve Berman/The New York Times

Scéal eile an dílseacht a thugann daoine d’amhránaithe nó do chineálacha éagsúla ceoil.

‘Nuair a scaip an víreas gránna scaip na scéalta gur i saotharlainn éigin de chuid Wuhan a thionscnaigh.’ Grianghraf:  Hector Retamal/Getty
Namhaid Nua

Le fada, b’é an tAontas Sóivéadach an namhaid gan cheist abhus

Póilíní Cúnta i mbun cuardaithe i mBaile Átha Cliath. Grianghraf: Walshe/Getty Images

Tar éis an tsaoil, bhí Cogadh na Saoirse ann.

“Déanadh taighde ar shláinte mheabhrach thall thoir le déanaí a bhfuil séala ollscoil Áth an Daimh leis, nó Oxford féin mar is fearr aithne air.”

Luadh Dickens, Shakespeare, Joyce agus George Eliot go háirithe, ach is de shuimiúlacht nár luadh Jane Austen in aon chor

‘Má tá sé i gceist againn an saol a shlogadh, tá chomh maith é a shlogadh go hiomlán’ Grianghraf: Getty

Más é do rogha phearsanta blogh de bhroc nó stiall de shionnach beidh siad ansin romhat

Grianghraf: Getty

‘Ba thrua nach raibh scairpeanna ar imeall na fuipe agam’

An tSiria: Seach-chogadh gránna gan chrích ar damnú ar chách é. Grianghraf:  Haj Kadour/Getty Images

Agus ní ghéillim nach bhfuil.

Eipidéim Eile

Ghluais an t-anbhá agus an líonrith tríd an bpobal mar atá inniu

’Na Margaí bochta, nach nglacfá trua dóibh?’ Grianghraif: Getty

Nach ait nár shamhlaigh aon duine againn cumannachas riamh le Fine Gael?

Grianghraf: Tom Honan/The Irish Times
Chugainn Arís

Is fíor nach é Amhrán na bFiann an ceol is binne sa chruinne

Samhlaigh fuilaistriú ón ochtapas ar feadh nóiméad

George Steiner. Grianghraif: Frank Miller/The Irish Times

Is dócha gur chóir ‘smaointeoir’ a thabhairt air, ach ní thugann sin aon nod dúinn maidir leis an scóipiúlacht mhachnaimh a chleac(...)

Ionad gan iomrá is ea a bheith id chúl báire, mura mbeadh cleas éigin sa bhreis agat ar nós a bheith in ann cúilíní a scóráil ó shaorchiceanna cúpla míle slí ar shiúl ar nós Stephen Cluxton.  Grianghraf: Dara Mac Dónaill/The Irish Times
An cúl báire go deo

Ionad gan iomrá is ea a bheith id chúl báire

’Fág an aimsir láithreach agus an aimsir fháistineach as an áireamh go fóillín, beidh sioscadh agus scagadh ar siúl ar feadh i bhfad maidir le toisc is le fáth an toraidh.’  Grianghraf: Alan Betson / The Irish Times
Tar éis an áir

Deir mo chuid spiairí liom - ar mh’anam is iad atá líonmhar agus i ngach aon áit - go raibh an bheart curtha i gcrích acu laistigh(...)

Saoirse McHugh (Comhaontas Glas) ag stocaireacht i mBéal Easa  an tseachtain seo caite. Grianghraf: Bryan O Brien/The Irish Times

Ní foláir nó bhí na trí seachtaine a d’imigh tharainn, agus a leithéid eile riamh, ar an tréimhse is measa i saol an pholaiteora.

Nuair a chantar ‘Giúdach salach!’ nó ‘Fainiceach Ioslamach’, nó ‘Tincéir mallaithe’, nó ‘Inimirceach bradach’, nó ‘Gormach gránna’, cuimhnítear ar na simnéithe agus ar an deatach san aer. Grianghraf: Pawel Sawicki/EPA
Uafás na nUafás

Tugadh amach an oíche chéanna í. Piléar ar chúl an chloiginn.

Percy French.

Ceist níos íogaire is ea ceist na haoire, ceist ‘an Éireannaigh stáitse’

’Ar mhí-ámharaí an tsaoil, bím deimhin ceart i bhfad níos minicí ná mar a bhíonn Paddy Power ag Baile na Lobhar agus na Leabhar.’ Grianghraf: Alan Betson/The Irish Times
Fulaingt Fhada

Níl le déanamh ach an cnaipe a bhrú agus tiocfaidh an freagra chugat amach as an meaisín réamhdhéanta.

Dúchrónaigh i mbun a gcuid oibre i gCo Tiobraid Árainn i 1921. Grianghraf: Hulton Archive/Getty Images
Éagóir Dhomhaite

Tá an moladh seo le moladh go moltach

Nach fearr cabaireacht ná cogaíocht? Cuireadh achainí timpeall ag deireadh na bliana seo caite inar shínigh míle duine litir a d’iarr ar an Taoiseach fóram náisiúnta a thionscaint d’fhonn ceist seo Éireann Aontaithe a phlé.
Tost á Scagadh

Nach fearr cabaireacht ná cogaíocht? Nach fearr soiléir na piléir?

An Teicheadh

Shamhlaigh Seosamh ina aigne go bhféadfadh sé obair a fháil mar shiúinéir go furasta

Go Leor

Bhí éadaí móra dearga air, ionas go bhfeicfí é, agus mála mór ar a dhroim ina raibh ollmhaitheasaí an tsaoil

Plovdiv na Bulgáire. Grianghraf: Getty
Gáire Bolg

Deir scoláirí móra go bhfuil baint ag na Fir Bolg leis na Belgae gurb astu a shíolraíonn an Bheilg

‘Dhéanfadh sé leas an airm againn féin an trealamh is déanaí agus is nuashnasta a fháil mar mhalairt ar na seanbhaingir ina ngluaiseann siad faoi láthair.’ Grianghraf: Alan Betson
Díospóireacht eile

Is den riachtanas dul isteach leis na buachaillí móra toisc gur gá dúinn sinn féin a chosaint

Uachtarán SAM Donald Trump  san Afganastáin an tseachtain seo caite. Grianghraf: Olivier Douliery/Getty Images

Bíonn uasal agus uasal thuas seal agus thuas seal

Nigel Farage agus an póstaer úd.  Grianghraf: Jack Taylor/Getty Images

Crobhinge: An triúr ban déag sin, an bhfuil taighde déanta agaibh ar a gcúlra?

Balla Bheirlín. Grianghraf: John MacDougall/Getty Images
Comóradh anoir

Tá an duine níos casta, níos ainrialta, níos do-inste ná córas ar bith

Cuan an Bhriotáis. Grianghraf: Getty
Cuan an Bhriotáis

Chuir sé iontas orthu, ní nach ionadh, nuair a chonaic siad na longa sa bhá

An Ginearál Francisco Franco (leis an hata) agus a bhean chéile (ar a chlé) Dona Carmen Polo. Grianghraf: Keystone/Getty Images
Tochailt na Staire

Bhí ina scáil dhorcha os cionn na Spáinne ar feadh nach mór dhá scór bliain

Emma DeSouza agus a fear céile Jake. Grianghraf: Niall Carson/PA Wire

Tá difríocht na cruinne idir a bheith id shaoránach agus id ghéillsineach

Peter Handke. Grianghraf:  EPA/Julien de Rosa
Duais chonspóideach

Ceist mhór is ea fiúntas dhuaiseanna litríochta sa chéad dul amach

Séanadh eile

Is fada naoimh imithe as faisean ó tháinig ceilúráin éagsúla ina n-áit

Go minic cheapfá gurb ionann stair na hÉireann agus stair rialtais Shasana in Éirinn

Grianghraf: Getty

Cé acu díobh siúd is dóigh libh ba chomharsa don duine a seoladh in bhur measc?

Tá deireadh leis an mbliain peile agus iomána. Grianghraph: Dara Mac Dónaill
An tIománaí sa Chlaí

Tá deireadh leis an mbliain peile agus iomána seachas go gcaithfear na comórtais chontae a chur i gcrích agus tosnú ar a bheith ré(...)

Robert Mugabe i  Harare na Siombáibe an tseachtain seo caite. Grianghraf: EPA/STR
Cogadh na Talún

Ba bheag tír láidir Eorpach nár ghoid talamh acmhainneach na hAfraice dóibh féin

Vársá na Polainne. Grianghraif: Kacper Pempel/Reuters
An scrios mór

Nach mairg don tír láidir ar imeall na tíre laige

Julian Castro. Grianghraf: Daniel Acker/Bloomberg
Castro, mo chara

Níl sé i gceist aige cianóg rua ná nicil bhán a fháil ó bhilliunaí ar bith

‘Tar éis an tsaoil, is é is brí le himpireacht ná go mbeadh an pobal cloíte ina sclábhaithe duit.’ Grianghraf: PA.
Comóradh Ceart

Ba chuige an stát dínit a thabhairt dúinn inár mbeatha shaolta agus inár mbeatha idéalaíoch

’Pé ní mar gheall ar leas nó ar aimhleas na teicneolaíochta ar an oideachas, níl dealramh ar bith le cosc a chur ar leabhair!’
Peann nó Paidí

Is léir go bhfuil géillte hólas bólas do dhraíocht na teicneolaíochta

Príomh Aire Shasana Boris Johnson. Grianghraf:  Grianghraf: Simon Dawson/Bloomberg

Is de réir a chéile a thosnaigh an monabhar

Tuairim bhreá oscailte liobrálach diaspórúil a bhí ann nuair a bhí an choinneal san fhuinneoig ag Mary Robinson

Coinbhleacht é seo idir saoránacht de cheart fola, de cheart talaimh, agus de charthanúlacht chroí

Cad a dhéanfá dá mbeadh na heitleáin lasnairde ag caitheamh buamaí anuas? Grianghraph: Eric Luke

Is é an modh coinníollach a chothaíonn an tsamhlaíocht, agus is í an tsamhlaíocht a chomáineann an machnamh

Mick Jagger agus na Rolling Stones i bPáirc an Chrócaigh anuraidh. Chasadar i mBaile Átha Cliath i 1965. Grianghraf:  Nick Bradshaw
Málaí

Ba mhór idir na haimsirí, is mór idir na faisin, agus is é an faisean a rialaíonn an saol

Óglaigh na hÉireann. Grianghraf: Aidan Crawley

Ar chúis aisteach éigin, ní mheasaim gur baol dúinn Mali

Brian Fenton (BÁC) agus Graham Reilly (an Mhí). Grianghraif: Ryan Byrne/Inpho
Moladh Baoth

Is í fírinne shearbh, oighear diachrach an scéil é, go bhfuil gach roinnt thíreolaíoch éagothrom agus leatromach

Boris Johnson. Grianghraf:   Ben Stansall/Getty
Sasamach

Toise nimhneach faoi leith den náisiúnachas is ea an ceann Sasanach

Grianghraf: An tSeirbhís Chabhlaigh/Preasoifig Óglaigh na hÉireann

‘Ní shílfeá go rachadh Éire agus Alba chun cogaidh mar gheall ar charraig aonair’

Grianghraf: Niall Carson/PA Wire

Caitear drochmheas ar arm na hÉireann mar is dóigh le daoine nár chóir go mbeadh arm na hÉireann ann in aon chor

B’í an tonn ghlas ab iontaí le daoine. Grianghraf: Nick Bradshaw for The Irish Times

Is é an t-idéalachas an t-inneall a ghluaiseann an saol

Ard-Eaglais Naomh Cainneach
Inár nAice

Beidh liobrálaigh dheasa ann a chuirfidh in aghaidh an chinnidh chiallmhair

‘N’fheadar fútsa, ach is aoibhinn liomsa aimsir toghcháin.’ Griangraf:  Eric Luke

Bhí toghchán ar siúl agus bhí na sráideanna breac le dathanna.

 Liam Mac Con Iomaire, comhaistritheoir le Tim Robinson le “Graveyard Clay” agus Alan Titley lena aistrichán féin “Dirty Dust”. Grianghraif: Seán Ó Mainnín

Liam Mac Con Iomaire: duine ba ea é a bhí ar fheabhas

Grianghraf: iStockphoto/Getty

In áit cosc a chur le féilte creidimh agus reiligiúin, cad ina thaobh nach nglacfaí leo go léir?

Grianghraf: Michel Euler/Reuters

Maítear gurb é laicité na Fraince an t-idéal

Grianghraf: iStockphoto

Bhí an Breitheamh ina shuí os a chomhair amach chomh dínitiúil is a d’fhéadfadh

Timmy Drooley nó Timmy Dooley? Grianghraf: Alan Betson/The Irish Times

Is mise Ir00789X, nó rud éigin mar é

Zaid Mustafa agus a mháthair Salwa Mustafa ag seirbhís cuimhneacháin i Christchurch na Nua-Shéalainne. Grianghraf: Kai Schwoerer/Getty

Bíonn an t-ádh le daoine áirithe is cuma cad é an cor crua sa tsaol a thagann ina dtreo

B’fhéidir go mbeadh ar na nuachtáin agus ar na meáin shóisialta gan aird ar bith a thabhairt ar Sparkle Markle ná ar Willie Nillie ná ar Annraoi a Nocht. Grianghraf: Mark Blinch/Reuters

Is deacair do dhuine ar bith glacadh lándáiríre le stát ar bith a bhfuil banríon nó rí á rialú

D’fhéadfadh scata bríonna a bheith le ‘Broidimeacht’ arb é an ceann is ansa liom ná go bhfuil siad á mbroideadh amach ag eite ghealtach an pháirtí Tóraí, ach gur cosúla gur ‘Bródimeacht’ is mó a thug ar Shasanaigh a nguth a chaitheamh ar son fágála sa chéad áit.   Grianghraf:  Georgia O’Callaghan/Getty

Ní hé is lú den uafás go bhfuil an focal ‘Breatimeacht’ ag dul timpeall im chloigeann

Teampall Mhichain Naofa i mBaile Átha Cliath. Grianghraf:  Gareth Chaney Collins

Cé gur beag duine a d’éileodh go dtabharfaí an gearradh brád le claíomh ná le tua ar ais arís, ní féidir a áiteamh nach raibh feid(...)

Bíonn clostrácht éigin againn ar al-Qaeda agus al-Aqsa agus Farc agus Boko Harúm, agus cá bhfios, an Janjaweed féin, ach ár gcluasa a bheith beagán ar oscailt. Grianghraf: Getty

Nárbh fhearr go mór prionsabal leathan a leagadh síos a bheadh réasúnta agus inchurtha i bhfeidhm?

Grianghraf: Dara Mac Dónaill

Tráth é seo go dtagann cathú ort nach bhfuil an cló Gaelach fós i réim

Más í an réaltfhisic do rogha beidh bóithre romhat ón gcruthú in aon lá amháin go dtí an Ollphléasc ar ais timpeall ar theoiric na foistine agus siar go dtí na turtair an tslí ar fad síos. Griangraif: Getty

Tá gach aon rud ar snámh ar thoimhde a gcaithfear glacadh leis nó diúltú dó

Grianghraf:  Bob Thomas/Getty Images

Ceann acu is ea hubris, agus an leaid eile Schadenfreude

D’imigh an pobal dúchais i léig ó timpeall an mhilliúin a bhí ann nuair a chéad leag an chéad chabhlach a gcrúba ar an trá san áit a bhfuil Botany Bay air anois go dtí 70,000 éigin i dtríochaidí na haoise seo caite.

Tháinig siad go léir le bagairt, bíobla, búz, bolgach, breab agus búistéireacht de réir is mar a d’oir

More articles