Pádraig: tuile agus trá

Tháinig an Chríostaíocht gan choinne agus tá ag imeacht go gasta

 grianghraf: dara mac dónaill/the irish times

grianghraf: dara mac dónaill/the irish times

 

Tá sé ina chliché in aice láimhe gach dalta scoile go bhfuil an saol ag athrú níos mire ná mar a bhí sé riamh.

É seo go léir in ainneoin go bhfuil an ‘machnamh criticiúil’ i gceartlár chorp an churaclaim istigh.

Tá an saol ag athrú ar an luas céanna is mar a bhí sé i gcónaí de réir na n-arstreolaithe, dream a thuigeann nach ann don am go fiú is má fhaigheann siad féin bás.

Athrú cultúir, sin rud eile ar fad.

An cultúr seo againne atá ag athrú ar dalladh anois, agus go deimhin ar luas lasrach, agus ina dhiaidh sin ar nós na gaoithe, agus ina chaorthine, agus ina splanc cosúil le giorria Mhárta in aon philéar amháin (an méid seo ar son daoine atá ag bailiú nathanna i gcomhair seachtain na Gaeilge), ar éigean gur athraigh leis an luathacht chéanna ná chomh hobann ná ar ghreadadh chomh mear (do dhaltaí onóracha), ná chomh prapchlaochlóideach (do lucht ollscoile) le teacht na Críostaíochta go hÉirinn.

Dá mbé Pádraig an t-aon naomh a bhí riamh in Éirinn níorbh é an t-aon mhisinéara é.

De dhealramh, tugadh na mílte eile Críostaithe ina sclábhaithe chugainn, agus ní foláir nó d’fhág siad sin rian éigin den chreideamh eachtrannach Rómhánach gallda seo inár measc.

Ní féidir go raibh Palladius a cuireadh chugainn sa bhliain 321 a.d. ina aonar ach an oiread sa tslí dhuit go gceapfá go raibh síol an reiligiúin nua curtha roimh Phádraig féin.

Is beag an t-eolas atá againn ar Phalladius, ach tá’s againn go raibh iníon aige – mo bhrón, is mo mhairg, níor theastaigh uaim sin a rá, ach tá sé ceart go leor, déanadh bean rialta di.

Chaith sé tamall sa tSicil leis an Mafia a d’fhan i bhfolach abhus go dtí gur bunaíodh Fianna Fáil.

Níor ghlac na Laighnigh leis, óir níor aidhin sé an tine leo, agus caitheadh amach é mar inimirceach mídhleathach de réir chúirt uachtarach na mbreithiún a fuair a cuid oideachais ar fad sna scoileanna príobháideacha a bhí ag na draoithe, na croíthe móra le gach rath.

Mar le Pádraig de, b’éigean dó déithe a mharú.

Marú déithe

Bhí déithe ann ar son an uile ní, déarfá, ach ní léir gur chuir siad troid rómhór suas i gcoinne an réimis nua.

B’é ba mhíorúiltí a ghasta is a fuair na déithe sin bás. Laistigh de dhá nó de thrí cinn de ghlúine ar éigean má bhí trácht orthu, seachas mar scáileanna nó mar mheafair.

In ainm Croim, cé a chromann do Chrom seachas in Cromadh an Dubhachais?

Laistigh den chúpla glúin sin bhí an tír Críostaithe, go deimhin, bhí an t-oileán Críostaithe chomh maith. Bhí ionaid fhoghlama agus léinn agus ollscoileanna (mar a thabharfaí inniu orthu) á mbunú agus á gcraobhú.

Is iontu a bhíodh leabhair á ndéanamh agus á scríobh. Sna hionaid fhoghlama agus léinn agus i gcuid mhaith coláistí saghas tríú leibhéil atá thuas anois ní bhfaighidh tú siopa leabhar ar bith, ach d’imigh sin agus d’imigh sin.

Tá a amhlachas céanna ar bun anois. In ionad na ndéithe thiar tá na déithe nua: Saint agus Faisean agus Prupurtaíladdar agus Measúlacht agus Mosúlacht agus Cibérudadurtú agus Miseméféinigféineachféin agus Cumaliomsatsiocachas, déithe a bhfuil foirgnimh agus séipéil i bhfad níos spiagaí agus galánta ná mar a bhí ag eaglais ar bith abhus.

Tháinig an Chríostaíocht gan choinne agus d’fhothaigh go mear. Tá ag imeacht chomh gasta céanna, bíodh is go mairfidh Pádraig plaisteach inár measc go ceann tamaill fós.

The Irish Times Logo
Commenting on The Irish Times has changed. To comment you must now be an Irish Times subscriber.
SUBSCRIBE
GO BACK
Error Image
The account details entered are not currently associated with an Irish Times subscription. Please subscribe to sign in to comment.
Comment Sign In

Forgot password?
The Irish Times Logo
Thank you
You should receive instructions for resetting your password. When you have reset your password, you can Sign In.
The Irish Times Logo
Please choose a screen name. This name will appear beside any comments you post. Your screen name should follow the standards set out in our community standards.
Screen Name Selection

Hello

Please choose a screen name. This name will appear beside any comments you post. Your screen name should follow the standards set out in our community standards.

The Irish Times Logo
Commenting on The Irish Times has changed. To comment you must now be an Irish Times subscriber.
SUBSCRIBE
Forgot Password
Please enter your email address so we can send you a link to reset your password.

Sign In

Your Comments
We reserve the right to remove any content at any time from this Community, including without limitation if it violates the Community Standards. We ask that you report content that you in good faith believe violates the above rules by clicking the Flag link next to the offending comment or by filling out this form. New comments are only accepted for 3 days from the date of publication.