Sa tóir ar úlla ar an uaigneas

Ní shílfeá go spreagfadh seal in úllghort álainn iaróg idir beirt

Úlla. grianghraf: bryan o’brien/the irish times

Úlla. grianghraf: bryan o’brien/the irish times

 

Tá úllghort beag i nDoire Thoirc ina bhfásann crann toirtiúil ar a mbíonn úlla milse dearga. Ainneoin a shláinte cheapfainn an crann seo a bheith sean, a choirt uilig brata le screamh crotail.

Cé chomh fada is atá an crann seo ann? Baile beag ar an iargúil é Doire Thoirc atá bánaithe anois. De réir an tseanchais níor chuir daoine fúthu ann go dtí aimsir an drochshaoil. An ag an am sin a cuireadh caolfhás? Cén pór úll iad na húlla?

Chuireas samplaí chuig Michael Viney. Ar dtús shíl seisean gur Irish Peach a bhí iontu ach mhol dom a dhul i dteangabháil le Seed Savers sa Scairbh i gCo. an Chláir.

Chlis orthu sin an pór a aithneachtáil ach ghealladar go gcuirfí saineolaí dá gcuid go dtí Doire Thoirc in éindí liom.

An té a bhí le theacht liom, ámh, d’éirigh sé geallta le cailín, agus murar fhág sé Seed Savers! De bharr giorrachan airgid ní rabhadar in ann aon duine eile a fhostú ina leaba!

Moladh dom triall ar Fheilm Bhrogdale i Kent Shasana.

“Má thig le haon duine pór na n-úll sin a áireamh, seod iad iad!”

Turas eile ar Dhoire Thoirc le sláimín úll a chur chun bealaigh. Bhí tuilleadh arís de dhíth: tuilleadh úll, duilliúr agus géaga.

“Ní féidir go bhfuil tú le t’aghaidh a thabhairt aríst eile ar áit mar sin!” a d’éagaoin mo bhean. “Cé mhéad uair cheana a raibh tú ann i mbliana?”

Ó bhí an fómhar ann agus an duilliúr ag athrú datha smaoiníos ar mo thuras nua a chur siar ar feadh trí ráithe.

Ach gur bhíog práinn mé. Cárbh fhios go mbeinn beo an tráth sin?

“Faraor, a stór, ach caithfead a dhul sula mbí sé rómhall!”

Dáiríre píre, is maith liom bualadh liom saor mar seo. Lá a chaitheamh faoin tor, mar a déarfá. Mar gur contráilte i bhfad a éiríonn cúrsaí nuair a chinneann mo bhean ar a theacht liom!

Go háirid chuig áit ar nós Dhoire Thoirc! Mar go mbíonn imfhaitíos uirthise ag taisteal ar bhóithríní cama caola sclaigeacha a mbíonn moing luachra ag cur go huaibhreach ina lár.

Nuair a chinn sí ar a theacht i mo theannta, ámh, mholas di foighid a dhéanamh i gcathair na Gaillimhe, ag déanamh dreas siopadóireachta di féin ar a socracht. Ní raibh aon mhaith dom ann.

Mar sin an gcónódh sí ar feadh achairín i gcomhluadar mo mhuintire i gCoill Bruachlán? Ní chónódh!

Fosadh ar mhullach

Bhuel, chaithfeadh sí fosadh a dhéanamh ar mhullach Thulach na nUan óna bhféadfadh sí mise a shonrú an chuid eile de mo bhealach.

Ach, no, ní raibh sí sásta leis an roghain údan ach oiread, í meáite ar a dhul an tslí ar fad go Doire Thoirc in éineacht liom.

Í ina suí ansin i suíochán tosaigh an phaisinéara, mise ag treorú an ghluaisteáin isteach is amach as na sclaigeanna chomh cneasta is a d’fhéadfainn, seabhrán na luachra ag scuabsciúradh bhun an chairr; ise ar tinneall.

Go dtí faoi dheireadh gur fhiafraigh sí díom an rabhamar ionann is ann.

“Bhfuil i bhfad eile le himeacht againn?”

“Thú ar nós páiste!” arsa mise.

“Millfear an carr!” ar sí.

Tá seangheata a bhfuil glas air ar crochadh ar sheanghallán eibhir ag béal bhaile Dhoire Thoirc agus, toisc airtríteas a bheith uirthi, mholas do mo bhean gan aon iarracht a dhéanamh ar a thíocht thairis.

Fanadh sise sa charr. Ach ní raibh aon mhaith a bheith ag caint. D’éirigh liom i dtráth í a thabhairt thar an ngeata agus ar aghaidh liom faoi dheifir faoi dhéin an úllghoirt. Gur scairt sise: “Tá mé greamaithe sa bpuiteach!”

Dheamhan aird a thugas uirthi.

“Tar ar ais!” ar sí “Nár dhúirt mé leat go bhfuil mo Wellington i ngreim sa bpuiteach?”

“Foighid ort nóiméad!” arsa mise.

“Anois tá mo chos tagtha amach as an Wellington!” ar sí.

Sciorr sí ar a tóin sa láib.

“A leithéide d’amadán!” a scread sí liom.

“Nífead ar ball thú!” arsa mise.

“A leithéide d’amadán leat!” a scread sí arís. “Bhí agam fanacht sa mbaile!”

“Cinnte!” arsa mise.

“Dheamhan a dtiocfaidh mé anseo aríst go brách!” ar sí.

“Cinnte ní thiocfair!” arsa mise.

Muid ag filleadh go cúramach ar Thulach na nUan rinne mo bhean gáire.

“Bhuel, a Phádraic,” ar sí, “is cinnte nach bhfuil do leithéide eile ann!”

“Is amadán mé!” arsa mise. “Pleidhce, pleota, asal bán!”

Sheol mé na húlla, duilliúr is eile, móide £20 de tháille, chuig Feilm Bhrogdale.

Sé seachtaine níos deireanaí fuaireas litir uathu ag rá gur theip orthu a n-aithneachtáil.

The Irish Times Logo
Commenting on The Irish Times has changed. To comment you must now be an Irish Times subscriber.
SUBSCRIBE
GO BACK
Error Image
The account details entered are not currently associated with an Irish Times subscription. Please subscribe to sign in to comment.
Comment Sign In

Forgot password?
The Irish Times Logo
Thank you
You should receive instructions for resetting your password. When you have reset your password, you can Sign In.
The Irish Times Logo
Please choose a screen name. This name will appear beside any comments you post. Your screen name should follow the standards set out in our community standards.
Screen Name Selection

Hello

Please choose a screen name. This name will appear beside any comments you post. Your screen name should follow the standards set out in our community standards.

The Irish Times Logo
Commenting on The Irish Times has changed. To comment you must now be an Irish Times subscriber.
SUBSCRIBE
Forgot Password
Please enter your email address so we can send you a link to reset your password.

Sign In

Your Comments
We reserve the right to remove any content at any time from this Community, including without limitation if it violates the Community Standards. We ask that you report content that you in good faith believe violates the above rules by clicking the Flag link next to the offending comment or by filling out this form. New comments are only accepted for 3 days from the date of publication.