Sa tóir ar an gcóir

Níl mímhuinín ag laghdú ná athmhuintearas ag bláthú sa Tuaisceart

Uachtarán Shinn Féin, Gerry Adams TD, ag caint ag ardfheis a pháirtí i mbliana. grianghraf: dara mac dónaill/the irish times

Uachtarán Shinn Féin, Gerry Adams TD, ag caint ag ardfheis a pháirtí i mbliana. grianghraf: dara mac dónaill/the irish times

Wed, May 7, 2014, 01:20

Jean McConville, Sléacht Bhaile Uí Mhurchú, Loisceadh La Mon agus buamáil thábhairne McGurk – dornán beag de na heachtraí nach gceadófar iad a ligint i ndíchuimhne.

Cruthúnas is ea imeachtaí le déanaí ar an ngéarghá atá le córas chun déileáil le hoidhreacht na dTrioblóidí. Más é sin plean Haass nó scéim eile ní mór tabhairt faoi go pras.

Is ar fhuadach, marú agus adhlacadh ceilte Jean McConville i 1972 is mó a bhí aird le tamall i ngeall ar an gconspóid faoi ghabháil Gerry Adams, uachtarán Shinn Féin. Ionsaí barbartha ar an mbaintreach féin ab ea é, ar ndóigh ach anuas air sin b’éagóir, imeaglú agus drochíde é ar an deichniúr dílleachtaí a fágadh, scanraithe, scaipthe gan taca.

Bhí uafáis eile faoi chaibidil freisin, áfach. Thug Státrúnaí Thuaisceart Éireann, Theresa Villiers an t-eiteachas d’iarratais ar fhiosruithe faoi dhá eachtra eile inar maraíodh trí dhuine is fiche ar fad.

B’iad sin sléacht Bhaile Uí Mhurchú, mar a thugtar air, inar mharaigh saighdiúirí Briotanacha aon duine dhéag i gcaitheamh cúpla lá i 1971 in iarthar Bhéal Feirste agus buamáil La Mon i 1978 taobh thoir den chathair nuair a mharaigh an tIRA dáréag le pléascáin loiscneacha.

Anuas air sin, d’fhógair dlíodóir thar ceann ghaolta le daoine a maraíodh sa phléasc i dteach tábhairne McGurk’s i 1971 go raibh siad chun an dlí a chur ar an stát as faillí ina gcás; mharaigh an UVF cúig dhuine dhéag san ionsaí sin.

Ní fios go fóill cén tionchar dlíthiúil nó polaitiúil a bheidh ag gabháil Gerry Adams – a shéanann ról ar bith san uafás in aghaidh Jean McConville.

Léirigh an ghuagacht pholaitiúil a cothaíodh sa Tuaisceart de bharr na gabhála agus ceistiú an Teachta Dála faoi reachtaíocht fhrithsceimhlitheoireachta nach féidir talamh slán a dhéanamh de go dtiocfaidh an próiseas polaitíochta gan dua as gach gábh. Is fánach an chaoi a mbainfí croitheadh as. Ní mór céimeanna a ghlacadh chun an chontúirt sin a mhaolú.

Thairis sin, tá cúram agus éisteacht dlite d’íospartaigh.

Tá Coimisinéir na nÍospartach i dTuaisceart Éireann éirithe as a post, í ag imeacht ag seirbhís sa Bhreatain. Buille do chuid mhór íospartach ab ea é sin anuas ar theip chainteanna Haass nuair a dhiúltaigh na páirtithe aontachtacha dá mholtaí.

Maítear (agus níor shéan an DUP ná an UUP é) go raibh gach páirtí sásta leis na moltaí i leith oidhreacht na dTrioblóidí i ndréachtcháipéis Haass ach gur dhiúltaigh na haontachtaithe dóibh mar gheall ar pharáidí. Níor mhiste na moltaí sin a scrúdú arís.

“Srian ar Thuaisceart Éireann is ea an aimsir chaite” a deir an cháipéis. De cheal uirlisí chun déileáil le hoidhreacht na dTrioblóidí, leis an bpian agus an fhearg a ghabhann léi, tá bac ar an dul chun cinn a deirtear sna moltaí: “Cothaíonn sé mímhuinín i measc cheannairí i ngach réimse … agus coinníonn sé deighilt idir comharsana…”

We reserve the right to remove any content at any time from this Community, including without limitation if it violates the Community Standards. We ask that you report content that you in good faith believe violates the above rules by clicking the Flag link next to the offending comment or by filling out this form. New comments are only accepted for 3 days from the date of publication.