Poblacht lochtach

Is mór an bhearna anois idir poblacht agus neamhspleáchas

Na Fórsaí Cosanta ag comóradh Éirí Amach na Cásca. grianghraf: alan betson/the irish times

Na Fórsaí Cosanta ag comóradh Éirí Amach na Cásca. grianghraf: alan betson/the irish times

Wed, Apr 23, 2014, 01:20

Faoin am gur ghéill muid neamhspleáchas eacnamaíoch an Stáit don Troika, dúirt iar-ionadaí dár gcuid i mórán fóram idirnáisiúnta rud a bhain preab asam.

“Is minic,” a dúirt sé “gur chuir rudaí a rinneamar díomá orm ach, den chéad uair, tá náire orm a bheith i m’Éireannach.”

É seo ó dhuine a raibh aitheantas bainte amach aige as a sheirbhís fhada dhíograiseach ar son na tíre.

Ag smaoineamh siar a bhí sé ar leathchéad bliain den mbriseadh croí a bhain le tógáil an Stáit agus go raibh sé sin imithe le fána ar mhaithe le saint an bheagáin.

Ní heisean amháin a mhothaigh creimeadh an éadóchais sin ina gcroíthe istigh.

Thosaigh go leor daoine ar cheisteanna bunúsacha a chur faoin Stát – fiú faoina raison d’être .

An raibh muid riamh nó an bhfuil muid anois ábalta ár dtír féin a rialú gan smacht eachtrannach? Arbh fhiú an braon?

I gceann cúpla bliain, beidh muid ag comóradh 100 bliain Éirí Amach 1916.

Tá sé in am slat tomhais na staire a tharraingt chugainn, a déarfá, ach dhealródh sé go bhfuil spéis níos mó sa rás chun sodar i ndiaidh na n-uasal ríoga ná sa díospóireacht ar chuspóirí na réabhlóide nár cuireadh i gcrích.

Cá seasann an Phoblacht, mar sin, tar éis an bhatair uafásaigh atá faighte aici le 20 bliain anuas – batar a leag trí institiúid mhóra?

Deacracht láithreach faoin gceist go measann a lán daoine, b’fhéidir tromlach, nach “poblacht” a bhí againn sa chéad dul síos. Más leor rialtas pobail seachas rialtas faoi rí, tá sé sin againn.

Ach, más ar shlat tomhais tréithre sainiúla clasaiceacha na Fraince a bhfuil achoimriú de sa mana “Libérté, Égalité, Fraternité” atáimid ag brath, tá easnamh ann.

Tugadh an oiread sin cumhachta, mar shampla, ar réimsí tábhachtacha den Stát don Eaglais Chaitliceach go bhfuil sé deacair anois easaontú le hargóint na nOráisteach gurbh ionann “Home Rule” agus “Rome Rule”.

Thóg sé mí-iompar dream beag cléireach agus creimeadh mall an chreidimh Chaitlicigh chun go dtuigfí an pointe.

Is sna blianta deireanacha seo atá an t-eolas rúnda scaoilte agus scála na faidhbe faoi ionsaithe gnéis aitheanta.

Tá an Eaglais Chaitliceach, a bhíodh ina chrann taca don Stát, anois ina heaglais faoi léigear agus de réir a chéile, scaoilfear pé greim atá fágtha aici ar réimsí stáit ar nós an oideachais. Chun a leasa féin a bheadh sé dá ndéanfaí an scaradh sin.

Crann taca eile den Stát ab ea Fianna Fáil a bhíodh mar rialtas chomh minic sin gur mheas cuid acu go raibh ceart diaga acu ar chumhacht.

We reserve the right to remove any content at any time from this Community, including without limitation if it violates the Community Standards. We ask that you report content that you in good faith believe violates the above rules by clicking the Flag link next to the offending comment or by filling out this form. New comments are only accepted for 3 days from the date of publication.