Ealaín ón úir Árannach

Scrúdaíonn saothar Sheáin Uí Fhlaithearta an saol

Wed, Apr 16, 2014, 01:20

Tá ealaíontóirí ann a bhodhródh duine ag cur síos go mórchúiseach ar thábhacht na healaíne ach nach ngéillfeadh go deo go bhféadfadh rud chomh suarach le “ráiteas” faoin saol a bheith folaithe istigh ina saothar.

Níl an t-ealaíontóir Árannach Seán Ó Flaithearta ar dhuine de na healaíontóirí sin. Bíodh nach í an phoiblíocht an chuid is ansa leis an bhFlaitheartach de chúram an ealaíontóra, ní cás leis a admháil go mbíonn rud éigin le rá aige ina shaothar.

Cuimhníonn sé i gcónaí ar an múinteoir scoile i gCill Rónáin a chéadchothaigh a shuim san ealaín: “Dúirt sé go gcaithfeadh fáth a bheith agat le píosa ealaíne, go caithfidh tú rud éigin a rá. Bím i gcónaí ag breathnú agus ag ceistiú, mo cheistiú féin cuid mhór den am, b’fhéidir. Is féidir tuairimí a nochtadh tríd an ealaín.

“Táim ag ceapadh gur maith ann an ealaín – amhrán nó dráma nó rud ar bith – chun rudaí áirithe a phlé.

“Sin ról na healaíne – a bheith ag ceistiú. Ní hé ról na healaíne a bheith ag lorg na ndeontas seo ar fad a bhfuilimid in ainm is a bheith ag cur isteach orthu.”

Ní rud í an ealaín gur féidir le duine a bheith “ag tenderáil lena haghaidh,” a deir sé de gháire.

“Ní chreidim sa rud seo an “ealaín ar mhaithe leis an ealaín”. Muna bhfuil tada le rá agat, ná bí ag rá tada.”

Tá cuid mhaith le rá linn ag an taispeántas is déanaí ag Ó Flaithearta “Síoda Móna” a phléann leis an dtimpeallacht, an duine agus an dlúthchaidreamh eatarthu.

Ba é an scrios a dhein loscadh sléibhe ar phortaigh in Iarthar na hÉireann a spreag uaidh an taispeántas “Talamh Dóite” cúpla bliain ó shin agus tá sé fillte ar an bportach dá thaispeántas nua atá ar siúl sa Ghaillimh faoi láthair.

I “Síoda Móna” tá an tírdhreach ag teacht chuige féin i ndiaidh an loiscthe, bláth ag teacht ar an aiteann agus “síoda móna arís ina bhrat bog bán ar chrústa crua dubh na talún”.

Ach má tá níos mó den dóchas le braistint ar shaothair “Síoda Móna” ná mar a bhí ní ina thaispeántas deireanach, ní hionann sin is a rá go bhfuil réiteach aimsithe ag an bhFlaitheartach ar na ceisteanna casta a tháinig chun cinn i “Talamh Dóite”.

Mar a deir an ráiteas a ghabhann leis an dtaispeántas, tá na daoine a shaothraigh an portach á ruaigeadh uaidh agus ceisteanna fágtha le freagairt ina ndiaidh: “An bhfuil gach rud le díol agus le ceannach? An críoch nó athfhás atá i ndán don phortach?”

Mar a dúirt an scoláire Lillis Ó Laoire i dtaobh shaothar Uí Fhlaithearta is ionann ann “ár ndán féin agus dán an phortaigh.”

We reserve the right to remove any content at any time from this Community, including without limitation if it violates the Community Standards. We ask that you report content that you in good faith believe violates the above rules by clicking the Flag link next to the offending comment or by filling out this form. New comments are only accepted for 3 days from the date of publication.