An deighilt uirbeach agus tuaithe
Mórchuid costais agus gannchuid áiseanna atá i gceist le saol na tuaithe rómhinic
Tá mé bréan de na hargóintí faoin gcáin maoine nó an cháin áitiúil atá le teacht i bhfeidhm ar an chéad lá d’Iúil. Dála gach uile cháiníocóir eile b’fhearr i bhfad liom gan cánacha breise a íoc ach sa chás seo glacaim leis an ngá atá lena leithéid.
Munar cuireadh rátaí ar ceal ar fad i 1977 bheadh taithí ag an bpobal ar an gcineál seo bille agus b’fhéidir nach mbeadh an Stát sa chiseach ina bhfuil sé.
As seo go ceann cúpla seachtain cloisimid uilig ó na Coimisinéirí Ioncaim faoin mbanda cánach a shíleann siadsan atá i gceist lenár gcuid tithe. Ní mór an meastúchán sin a bheith ciallmhar agus bunaithe mar a dúirt an tAire ar Lá na Cáinfhaisnéise ar luach an mhargaidh.
Muna ndéantar meastúchán stuama treiseoidh go mór ar an bhfeachtas in aghaidh na dtáillí agus ní bheidh an bailiú chomh héasca nó chomh rialta agus a ba mhaith leis an Rialtas nó leis na Coimisinéirí Ioncaim.
An rud is mó a chuireann olc ormsa, áfach, ná an deighilt uirbeach/tuaithe agus an chaoi a bhfuil polaiteoirí cathrach áirithe á cothú.
Chuala mé Teachta Dála de chuid an Rialtais, Olivia Mitchell ó thoghlach Bhaile Átha Cliath Theas, ceann de na ceantracha acmhainneacha i ndeisceart na cathrach a dtugtar bruachbhailte craobhacha orthu, ag ceistiú a raibh beartaithe.
Bhí sí ag déanamh trua de phinsinéir seanaoise a raibh teach dóighiúil aige agus í den tuairim go mbeadh air cáin áitiúil €900 in aghaidh na bliana a íoc, rud a d’fhágfadh gur fiú os cionn leathmhilliún a theach. Níl aige, a dúirt sí, ach an pinsean seanaoise, €230 in aghaidh na seachtaine. Níl aon dabht ach go mbeidh sé deacair ar a leithéid.
An réiteach a bhí aici ná go n-íocfadh lucht na tuaithe cáin níos airde ná lucht na cathrach. An chúis a thug sí air sin ná go mbíonn cánacha na cathrach i gcónaí ag íoc as áiseanna faoin dtuaith.
Má tá teach ag duine faoin dtuaith den mhéid céanna leis an bpinsinéir i ndeisceart Bhaile Átha Cliath ba cheart go n-íocfadh sé níos mó as ná mar atá beartaithe ag an Aire faoi láthair, dar leis an Teachta Mitchell, agus ba chóir d’fhear Bhaile Átha Cliath níos lú a íoc.
Ghlac sí leis nach raibh na seirbhísí céanna ar fáil faoin dtuaith ach níor luaigh sí ar chor ar bith, fiú agus an tóin tite as an margadh tithíochta go bhfaigheadh fear Bhaile Átha Cliath ceithre nó cúig oiread an praghas a gheobhadh an duine faoin dtuaith.
