Aistí ilteangacha ilseiftiúla a thugann ómós don ollamh

TUARASCÁIL: IS IOMAÍ sin scoláire a shaothraigh i ngort léann na Gaeilge sna hollscoileanna in Éirinn le tamall de bhlianta. Ach ní hiomaí sin duine ar éirigh leis máistreacht a bhaint amach go hilteangach ar réimsí eile de léann na dteangacha Ceilteacha.

Thug N. J. A. Williams faoin leithead ilspéise go fonnmhar, agus chaith sé 30 bliain sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, ag múineadh na Gaeilge agus na dteangacha Ceilteacha araon.

Tá nós ann i saol na n-ollscoileanna féilscríbhinn nó bailiúchán aistí in onóir ollaimh a bhronnadh ar scoláire acadúil in aois a thrí scór agus deich mbliana.

Foilsíodh nó foilseofar a leithéid go luath luaite le Gearóid Mac Eoin, Séamas Ó Catháin, Cathal Ó Háinle, Katherine Simms sa ghort céanna ach ní gá go n-éireodh leis an tseift sin i gcónaí agus is minic gur cailleadh an deis imleabhar den chineál sin a réiteach nó a chríochnú ceal ama.

Duine de na scoláirí Gaeilge is iomráití ag deireadh an 20ú haois é Williams, agus fear a d’fhág rian suntasach dearfach ar ghlúin de mhic léinn san ollscoil lena linn.

Tá 70 bliain á cheiliúradh ag an Ollamh Nicholas Williams in 2012 agus tá féilscríbhinn réitithe in ómós dó.

Rugadh Nicholas Jonathan Anselm Williams i nDeireadh Fómhair 1942 i Walthamstow i Sasana.

Tar éis dó a chuid ollscolaíochta a chur isteach in Oxford, bhain sé amach dochtúireacht i mBéal Feirste, agus tar éis seal a chaitheamh ansin san ollscoil ag teagasc agus in Learpholl, tháinig sé go Baile Átha Cliath agus chaith sé an chuid eile dá ghairm bheatha sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, i Roinn na Nua-Ghaeilge. Sa bhliain 2006, ceapadh é ina chomhollamh le Teangacha Ceilteacha ansin.

Ní raibh an oiread sin thar na blianta a bhí i mbun léachtóireachta sa Nua-Ghaeilge, go háirithe le teanga, nuair nárbh Éireannaigh iad féin sa chéad áit.

Chaith William tamall maith ar chósta iarthar na hÉireann agus d’fhoghlaim sé scoth na Gaeilge agus luas lasrach aige ina chaint aige, rud a chuir go mór ar ndóigh leis an meas a bheadh ag daoine ar an stíl léachta a bhí aige.

Chuir Williams an-spéis i réimsí áirithe léinn thar breis agus 40 bliain. Ina measc sin, tá: teanga na Nua-Ghaeilge féin, araltas, dúlra, an Bíobla, an Bhreatnais, an Chornais, cúrsaí aistriúcháin, rainn do pháistí, an Ghaeilge agus na Protastúnaigh; agus an Mhanainnis.

Ní raibh teorainn ariamh lena chuid scríbhneoireachta. Foilsíodh na heagráin téacsúla is cáiliúla sa Ghaeilge do Williams ar thairseach na 1980í, mar shampla Riocard Bairéad: Amhráin (1978), Dánta Mhuiris Mhic Dháibhí Dhuibh Mhic Gearailt (1979) agus The Poems of Giolla Brighde Mac Con Midhe (1980).